Sutra 34
Devanagari script
प्रार्थयमाना दृष्टापराधा वा सर्वोपायैर्नियन्तव्याः । इति क्षेत्रपथहिंसा ॥ कZ_०३.१०.३४ ॥
Transliteration
prārthayamānā dṛṣṭāparādhā vā sarvopāyair niyantavyāḥ | iti kṣetrapathahiṃsā
Translation
चाहे वे दया की प्रार्थना करें या प्रत्यक्ष अपराध में पकड़े जाएँ, उन्हें हर उपाय से नियंत्रित किया जाए। इस प्रकार खेतों और रास्तों को क्षति (का प्रकरण) समाप्त।
Word by Word
प्रार्थयमानाःthose who are soliciting/begging
प्रार्थयमानाः:
TypeVerb (participial adjective)
Rootअर्थ् (प्र+अर्थ्) / प्रार्थय् (णिजन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः (present active participle), प्रथमा बहुवचनम् पुंलिङ्गे (contextually: ‘they who solicit/beg’)
दृष्टापराधाःthose whose offence is observed/proved
दृष्टापराधाः:
TypeNoun (compound adjective)
Rootदृश् (क्त) + अपराध (noun)
Formसमासः: दृष्टः अपराधः यस्य/ये (दृष्ट-अपराध), प्रथमा बहुवचनम् पुंलिङ्गे
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
सर्वोपायैःby all means/measures
सर्वोपायैः:
TypeNoun (compound)
Rootसर्व + उपाय
Formसमासः: सर्वे उपायाः (सर्व-उपाय), तृतीया बहुवचनम् पुंलिङ्गे
नियन्तव्याःmust be restrained/controlled
नियन्तव्याः:
TypeVerb (gerundive / obligation adjective)
Rootयम् (नि+यम्) → नियन्तव्य (gerundive)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्तः (भाव्य/कर्तव्य), प्रथमा बहुवचनम् पुंलिङ्गे; कर्मणि-भावः: ‘must be restrained/controlled’
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्त्यन्त-निपातः (quotation/closure marker)
क्षेत्रपथहिंसा‘violence on field-paths’ (category of offence)
क्षेत्रपथहिंसा:
TypeNoun (compound, section-heading)
Rootक्षेत्र + पथ + हिंसा
Formसमासः: क्षेत्रस्य पथः / क्षेत्रपथः; तस्य हिंसा (क्षेत्र-पथ-हिंसा), प्रथमा एकवचनम् स्त्रीलिङ्गे (अध्याय/प्रकरण-शीर्षकवत्)
Entities Mentioned
K
kṣetra (field)P
patha (road)FAQs
Not for immediate control: even if they plead, enforcement must prevent continuing harm; mercy does not override prevention.
Use the full lawful toolkit—orders, restraint, seizure, fines, and practical measures—to stop ongoing damage to fields/roads.