Sutra 35
Devanagari script
यथा न भक्षयन्त्यर्थं भक्षितं निर्वमन्ति वा ॥ कZ_०२.९.३५च्द् ॥
Transliteration
yathā na bhakṣayanti arthaṃ bhakṣitaṃ nirvamanti vā
Translation
ताकि वे न तो राजस्व को ‘खा’ जाएँ और न ही जो खा लिया है उसे उगलें (अर्थात् हड़पने के बाद छिपाकर या हेर-फेर करके प्रतिपूर्ति दिखाएँ)।
Word by Word
यथाjust as; in the manner that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formअव्यय; उपमान/रीति-वाचक (yathā = ‘just as/as’)
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेध-अव्यय (negation)
भक्षयन्तिthey eat; they consume
भक्षयन्ति:
TypeVerb
Rootभक्ष्
Formलट् (वर्तमान); परस्मैपदम्; प्र.पुरुष; बहुवचनम्; धातु: भक्ष् (भक्षणे)
अर्थम्wealth; resources; (lit.) the ‘artha’
अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया विभक्ति
भक्षितम्that which has been eaten; consumed
भक्षितम्:
TypeParticiple
Rootभक्ष्
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया विभक्ति; ‘भक्षित’ = eaten/consumed
निर्वमन्तिthey vomit out; they expel
निर्वमन्ति:
TypeVerb
Rootनि√वम्
Formलट् (वर्तमान); परस्मैपदम्; प्र.पुरुष; बहुवचनम्; उपसर्ग: निर्; धातु: वम् (वमने)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive ‘or’)
Entities Mentioned
O
officials (implied)FAQs
Kautilya targets both initial misappropriation and post-detection games—partial repayments, falsified accounts, or strategic returns to avoid punishment.