Sutra 11
Devanagari script
विपर्यये यथायतिव्ययश्च न भक्षयति इत्याचार्याः ॥ कZ_०२.९.११ ॥
Transliteration
viparyaye yathāyati-vyayaś ca na bhakṣayati ity ācāryāḥ
Translation
इसके विपरीत—जब आय और व्यय उचित अनुपात में हों—(कुछ) आचार्य कहते हैं कि वह गबन नहीं करता।
Word by Word
विपर्ययेin the contrary case / in reversal (of the situation)
विपर्यये:
TypeNoun
Rootविपर्यय
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), सप्तमी एकवचनम्; अधिकरणे (locative of circumstance)
यथाas / according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formअव्ययम्; उपमान/प्रकारार्थे
आयतिfuture gain / expected revenue
आयति:
TypeNoun
Rootआयति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्; ‘आयतिः/आयति’ = भविष्यत्कालः/आगामि-लाभः
व्ययःexpenditure / outlay
व्ययः:
TypeNoun
Rootव्यय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्; कर्तृ/विषय-निर्देशे
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
भक्षयतिhe does not consume / does not appropriate
भक्षयति:
TypeVerb
Rootभक्ष्
Formलट्-लकारः, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; धातुः ‘भक्ष्’ (भक्षणे)
इतिthus / ‘so’ (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्ययम्; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्नम्
आचार्याःthe teachers / the authorities
आचार्याः:
TypeNoun
Rootआचार्य
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचनम्; वक्तृ-निर्देशः (authorities)
Entities Mentioned
Ā
ācāryāḥ (earlier authorities/teachers)FAQs
Normal-looking accounts can still conceal fraud; proportionality alone is not proof of integrity.