Sutra 29
Devanagari script
कृतप्रतिघातावस्थः सूचको निष्पन्नार्थः षष्ठमंशं लभेत द्वादशमंशं भृतकः ॥ कZ_०२.८.२९ ॥
Transliteration
kṛtapratighātāvasthaḥ sūcako niṣpannārthaḥ ṣaṣṭham aṃśaṃ labheta dvādaśam aṃśaṃ bhṛtakaḥ
Translation
जिस सूचक ने प्रतिरोध को पार कर लक्ष्य सिद्ध कर लिया हो, उसे छठा भाग मिले; और भृतक (किराए का सहायक) को बारहवाँ भाग।
Word by Word
कृतप्रतिघातावस्थःthe informer who is in the stage/assignment of having carried out counter-action (countering/obstructing)
कृतप्रतिघातावस्थः:
TypeNoun (adjectival)
Rootकृ (कृत), प्रति-हन्/घात (प्रतिघात), स्था (अवस्था)
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; विशेषणम् (सूचकः इति)
सूचकःthe informer (spy/informant)
सूचकः:
TypeNoun
Rootसूच्
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग
निष्पन्नार्थःhaving successfully accomplished the objective
निष्पन्नार्थः:
TypeNoun (adjectival)
Rootनि-ष्पद्/निष्पद् (निष्पन्न), अर्थ
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; विशेषणम् (सूचकः इति)
षष्ठम्sixth
षष्ठम्:
TypeNumeral (adjectival)
Rootषष्ठ
Formद्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; ‘अंशम्’ इति विशेषणम्
अंशम्a share/portion
अंशम्:
TypeNoun
Rootअंश
Formद्वितीया-एकवचन, पुंलिङ्ग
लभेतshould receive / is to obtain
लभेत:
TypeVerb
Rootलभ्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष-एकवचन
द्वादशम्twelfth
द्वादशम्:
TypeNumeral (adjectival)
Rootद्वादश
Formद्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; ‘अंशम्’ (अनुक्तम्) इति विशेषणम्
अंशम्a share/portion
अंशम्:
TypeNoun
Rootअंश
Formद्वितीया-एकवचन, पुंलिङ्ग; (अनुवृत्तिः)
भृतकःthe hired servant/agent
भृतकः:
TypeNoun
Rootभृतक
Formप्रथमा-एकवचन, पुंलिङ्ग; कर्तृ (लभेत इति)
Entities Mentioned
S
sūcaka (informer)B
bhṛtaka (hired agent)S
state investigatorsFAQs
The informer supplies actionable intelligence and bears higher personal risk; the hired agent is compensated but is a subordinate instrument.
Rewards are tied to operational success, not mere allegations—encouraging results-based reporting.