प्रचारचरित्रसंस्थानान्यनुपलभमानो हि प्रकृतः समुदयमज्ञानेन परिहापयति उत्थानक्लेशासहत्वादालस्येन शब्दादिष्विन्द्रियार्थेषु प्रसक्तः प्रमादेन संक्रोशाधर्मानर्थभीरुभायेन कार्यार्थिष्वनुग्रहबुद्धिः कामेन हिंसाबुद्धिः कोपेन विद्याद्रव्यवल्लभापाश्रयाद्दर्पेण तुलामानतर्कगणितान्तरोपधानाल्लोभेन ॥ कZ_०२.७.१० ॥
pracāracaritrasaṃsthānāny anupalabhamāno hi prakṛtaḥ samudayam ajñānena parihāpayati; utthānakleśāsahatvād ālasyena, śabdādiṣv indriyārtheṣu prasaktaḥ pramādena, saṃkrośādharmānarthabhīrubhāyena, kāryārthiṣv anugrahabuddhiḥ kāmena, hiṃsābuddhiḥ kopena, vidyādravyavallabhāpāśrayād darpeṇa, tulāmānatarkagaṇitāntaropadhānāl lobhena.
जो अधिकारी प्रचार (मैदानी गतिविधि), आचरण और कार्य-स्थिति को नहीं जान पाता, वह अज्ञान से राजस्व-समुदाय की हानि करता है; कर्तव्य-उठान के श्रम को न सह पाने से आलस्य के कारण; शब्द आदि इन्द्रिय-विषयों में आसक्त होकर प्रमाद से; जन-आक्रोश, अधर्म या अनर्थ के भय से; कामवश याचकों/कार्यार्थियों पर अनुचित अनुग्रह-बुद्धि से; क्रोधवश हिंसा-बुद्धि से; विद्या, धन और प्रियजनों के आश्रय पर निर्भर होकर दर्प से; और लोभवश तौल-मान में हेरफेर तथा तर्क-गणना में छिपे अंतर रखकर।
Kauṭilya links revenue loss to predictable behavioral drivers; governance must therefore monitor both processes (movement, status, accounts) and character/temptations that generate fraud.
Manipulation of weights and measures (tulā-māna) and accounting/calculation tricks with concealed discrepancies (gaṇitāntaropadhāna), i.e., quantitative falsification.