Sutra 13
Devanagari script
शुद्धं पूर्णमभिनवं च धान्यं प्रतिगृह्णीयात् ॥ कZ_०२.५.१३ ॥
Transliteration
śuddhaṃ pūrṇam abhinavaṃ ca dhānyaṃ pratigṛhṇīyāt.
Translation
वह केवल वही धान्य स्वीकार करे जो शुद्ध, पूरा (मानक मात्रा से भरा) और नया/ताज़ा हो।
Word by Word
शुद्धम्clean, pure (free from impurities)
शुद्धम्:
TypeAdjective
Rootशुध्/शुच् (शुद्ध- as PPP adjective)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (धान्यम् इति नपुंसकं कर्म विशेषयति)
पूर्णम्full, complete (well-filled; not deficient)
पूर्णम्:
TypeAdjective
Rootपॄ (पूर्ण- as PPP adjective)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (धान्यम् विशेषयति)
अभिनवम्fresh, newly produced (new grain)
अभिनवम्:
TypeAdjective
Rootनव (अभि-उपसर्गपूर्वक विशेषण)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (धान्यम् विशेषयति)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
धान्यम्grain (cereal produce)
धान्यम्:
TypeNoun
Rootधान्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)
प्रतिगृह्णीयात्should accept/receive (officially take in)
प्रतिगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootग्रह् (गृह्णाति)
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; उपसर्गः प्रति-; विध्यर्थः (कर्तव्यता)
Entities Mentioned
D
dhānya (grain)FAQs
It reduces spoilage losses, pest infestation, and fraud via mixing old stock—protecting state reserves and ration reliability.