Sutra 24
Devanagari script
कर्मान्तक्षेत्रवशेन कुटुम्बिनां सीमानं स्थापयेत् ॥ कZ_०२.४.२४ ॥
Transliteration
karmāntakṣetravaśena kuṭumbināṃ sīmānaṃ sthāpayet
Translation
कार्यस्थलों और खेती के खेतों की स्थिति के अनुसार गृहस्थों की सीमाएँ स्थापित करे।
Word by Word
कर्मान्त-क्षेत्र-वशेनaccording to the conditions/requirements of the workshop-land (industrial/worksite area)
कर्मान्त-क्षेत्र-वशेन:
TypeNoun (compound, instrumental)
Rootवश
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (करण); समासः—कर्मान्तस्य क्षेत्रस्य वशः (अधीनता/अनुरूपता) तेन
कुटुम्बिनाम्of the householders (resident landholders)
कुटुम्बिनाम्:
TypeNoun
Rootकुटुम्बिन्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी (सम्बन्ध)
सीमानम्the boundary (boundary line)
सीमानम्:
TypeNoun
Rootसीमन्
Formस्त्रीलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)
स्थापयेत्should establish / should cause to be fixed
स्थापयेत्:
TypeVerb
Rootस्था (स्थापय-)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विधि); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; causative (णिच्) — ‘स्थापयति’
Entities Mentioned
H
householders (kuṭumbin)W
work-sites (karmānta)F
fields (kṣetra)B
boundaries (sīmā)FAQs
It aligns property lines with productive use and access, reducing conflict, improving tax assessment, and making local administration more measurable.