Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 19
Devanagari script
ब्राह्माइन्द्रयाम्यसैनापत्यानि द्वाराणि ॥ कZ_०२.४.१९ ॥
Transliteration
brāhmāindrayāmyasaināpatyāni dvārāṇi
Translation
द्वार (गेट) ब्राह्म, ऐन्द्र, याम्य और सैनापत्य (नाम/विभाग) के हों।
Word by Word
ब्राह्मthe ‘Brāhma’ gate(s)
ब्राह्म:
TypeAdjective (used substantively)
Rootब्राह्म (ब्रह्मन्-सम्बद्ध)
Formप्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; विशेषणरूपेण ‘द्वाराणि’ इति पदं विशेषयति
ऐन्द्रthe ‘Aindra’ (Indra-related) gate(s)
ऐन्द्र:
TypeAdjective (used substantively)
Rootऐन्द्र (इन्द्र-सम्बद्ध)
Formप्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘द्वाराणि’ इति पदं विशेषयति
याम्यthe ‘Yāmya’ (Yama/southern) gate(s)
याम्य:
TypeAdjective (used substantively)
Rootयाम्य (यम-सम्बद्ध)
Formप्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘द्वाराणि’ इति पदं विशेषयति
सैनापत्यthe ‘Saināpatya’ (commander-in-chief related) gate(s)
सैनापत्य:
TypeAdjective (used substantively)
Rootसैनापत्य (सेनापति-सम्बद्ध)
Formप्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्; ‘द्वाराणि’ इति पदं विशेषयति
द्वाराणिgates
द्वाराणि:
TypeNoun
Rootद्वार
Formप्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गम्
Entities Mentioned
C
City gates (dvārāṇi)B
BrahmāI
IndraY
YamaS
Saināpatya (commander-in-chief/army command)FAQs
Names create a standardized reference system for orders, patrol routes, and incident reporting, while also projecting authority and deterrence through sacred and military associations.