Sutra 5

Devanagari script

धर्मावसथिनः पाषण्डिपथिकानावेद्य वासयेयुः स्वप्रत्ययाश्च तपस्विनः श्रोत्रियांश्च ॥ कZ_०२.३६.०५ ॥

Transliteration

dharmāvasathinaḥ pāṣaṇḍipathikān āvedya vāsayeyuḥ svapratyayāś ca tapasvinaḥ śrotriyāṃś ca

Translation

धर्मशालाओं के प्रबंधक पाषण्डी भिक्षुकों और पथिकों को सूचना देकर ही ठहराएँ; इसी प्रकार तपस्वियों और श्रोत्रियों को भी केवल तब ठहराएँ जब उनकी पहचान और प्रमाण स्वयं जाँच लें।

Word by Word

• धर्मावसथिनः: those residing in the dharma-lodging (charitable rest-house)
• Type: Noun/Adjective
• Root: धर्म + अवसथिन्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; विशेषण (पाषण्डिपथिकान् इत्यस्य)

• पाषण्डि: heterodox/sectarian
• Type: Noun/Adjective
• Root: पाषण्डिन्
• Form: पुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद)

• पथिकान्: travellers
• Type: Noun
• Root: पथिक
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; कर्मपद

• आवेद्य: having reported/informed
• Type: Verb (Gerund)
• Root: आ√विद् (वेदने)
• Form: क्त्वान्त (ल्यप्); ‘आवेद्य’ = निवेद्य/ज्ञापयित्वा; क्रियाविशेषण

• वासयेयुः: they should lodge/house (them)
• Type: Verb
• Root: √वस् (निवासे) caus. वासयति
• Form: लिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष-बहुवचन; causative; विधेयक्रिया

• स्वप्रत्ययाः: known/verified (to be trustworthy)
• Type: Noun/Adjective
• Root: स्व + प्रत्यय
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; विशेषण (तपस्विनः, श्रोत्रियान् च इत्यस्य)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• तपस्विनः: ascetics
• Type: Noun
• Root: तपस्विन्
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; समुच्चित कर्तृ/विषय (स्वप्रत्ययाः इति विशेष्य)

• श्रोत्रियान्: Vedic scholars (śrotriyas)
• Type: Noun
• Root: श्रोत्रिय
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-बहुवचन; ‘वासयेयुः’ इत्यस्य कर्म; (च-समुच्चय)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

Entities Mentioned

• religious lodging-house keepers
• sectarian mendicants
• travelers
• ascetics
• Vedic scholars

More Details

FAQs

What administrative intent underlies lodging ascetics only after reporting/verification?

To convert religious hospitality into a regulated gateway for identifying outsiders, preventing covert entry, and creating an accountability trail for potentially risky itinerants.

Why are śrotriyas (Vedic scholars) also subject to verification?

Kauṭilya treats identity assurance as a universal control; even respectable categories can be exploited as cover for infiltration.