Sutra 9

Devanagari script

तेषां जङ्घाग्रमायव्ययौ च विद्युः ॥ कZ_०२.३५.०९ ॥

Transliteration

teṣāṃ jaṅghāgram āya-vyayau ca vidyuḥ

Translation

वे उनके (ग्रामों के) सक्षम/बलवान व्यक्तियों की कुल संख्या तथा आय-व्यय भी जानें।

Word by Word

• तेषाम्: of them; their
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: षष्ठी-बहुवचनम् (Genitive plural), सर्वनाम-प्रातिपदिकम्

• जङ्घा: the shank; lower leg
• Type: Noun
• Root: जङ्घा
• Form: प्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular), स्त्रीलिङ्गम्

• अग्रम्: the front/tip; the forepart
• Type: Noun
• Root: अग्र
• Form: प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. singular), नपुंसकलिङ्गम्

• आयव्ययौ: income and expenditure
• Type: Noun
• Root: आयव्यय
• Form: प्रथमा-द्विवचनम् (Nominative dual), पुंलिङ्गम्; द्वन्द्वसमासः = आयः + व्ययः

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• विद्युः: they should know/ascertain
• Type: Verb
• Root: विद् (वेद)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative/benedictive sense), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; √विद् ‘to know’ (वेद-आदेशः)

Entities Mentioned

• planted agents
• able-bodied population

More Details

FAQs

How does jaṅghā (able-bodied) data serve both security and finance?

It indicates mobilizable labour/levies for emergencies and also helps validate whether reported livelihoods plausibly support observed spending.