Sutra 5
Devanagari script
घृतस्याष्टौ वारकान्पणिकं पुच्छमङ्कचर्म च वार्षिकं दद्यात् । इति करप्रतिकरः ॥ कZ_०२.२९.०५ ॥
Transliteration
ghṛtasyāṣṭau vārakān paṇikaṃ puccham aṅkacarma ca vārṣikaṃ dadyāt | iti karapratikaraḥ
Translation
वार्षिक देय के रूप में वह घी के आठ वारक, एक पणिक, तथा पूँछ और खाल भी दे; इसे ‘करप्रतिकर’ (कर तथा प्रतिकर/प्रतिदेय) कहते हैं।
Word by Word
घृतस्यof ghee (clarified butter)
घृतस्य:
TypeNoun
Rootघृत
Formषष्ठी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्
अष्टौeight
अष्टौ:
TypeNumeral
Rootअष्टन्
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (संख्याविशेषणम्)
वारकान्vārakas (a standard measure/units)
वारकान्:
TypeNoun
Rootवारक
Formद्वितीया-बहुवचनम्, पुंलिङ्गम्
पणिकम्a paṇika (an amount/assessment in paṇas; a priced unit)
पणिकम्:
TypeNoun
Rootपणिक
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गम् (परिमाण/मूल्य-निर्देशः)
पुच्छम्tail
पुच्छम्:
TypeNoun
Rootपुच्छ
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्
अङ्कचर्मaṅka-hide/leather (a specified hide)
अङ्कचर्म:
TypeNoun
Rootअङ्कचर्म
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; समासः (अङ्कस्य चर्म)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
वार्षिकम्the annual due (annual levy)
वार्षिकम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootवार्षिक
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; ‘वार्षिक’ (वार्षिक-देयम्/वार्षिक-करः) इति भावे
दद्यात्should give / should pay
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
करप्रतिकरःtax-compensation / counter-levy (a compensatory due)
करप्रतिकरः:
TypeNoun
Rootकरप्रतिकर
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; समासः (करस्य प्रतिकरः)
Entities Mentioned
T
taxpayer/herd-holderS
state revenue office (implied)FAQs
It diversifies revenue and reduces evasion: in-kind dues are harder to falsify in pastoral settings, while cash supports liquid state expenditure.