Sutra 11

Devanagari script

सम्यातीर्नावः क्षेत्रानुगताः शुल्कं याचेत् ॥ कZ_०२.२८.११ ॥

Transliteration

samyātīrnāvaḥ kṣetrānugatāḥ śulkaṃ yācet

Translation

जो नावें विधिवत पार करके नियत क्षेत्र में प्रवेश करें, उनसे शुल्क माँगा जाए।

Word by Word

• सम्यातीः: properly arriving / duly coming (ships)
• Type: Verb (participial)
• Root: सम्-या
• Form: कृदन्त (क्तिन्/क्तिन्-प्रत्ययान्त स्त्रीलिङ्ग), प्रथमा बहुवचन; ‘सम्याती’ = सम्यग् याति इति/सम्यग् आगच्छन्तीः (नावः इत्यस्य विशेषणम्)

• नावः: ships, boats
• Type: Noun
• Root: नौ
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन

• क्षेत्रानुगताः: having come into the territory/area
• Type: Verb (participial)
• Root: अनु-गम्
• Form: समासः: क्षेत्रस्य अनुगताः; कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन (नावः इत्यस्य विशेषणरूपेण प्रयुक्तम्)

• शुल्कम्: duty, tax, customs charge
• Type: Noun
• Root: शुल्क
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (कर्म)

• याचेत्: should demand / may ask for
• Type: Verb
• Root: याच्
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष एकवचन; कर्ता (अध्याहृतः) = शुल्काध्यक्षः/राजपुरुषः

Entities Mentioned

• boats
• territorial jurisdiction (kṣetra)
• toll collectors

More Details

FAQs

Why specify ‘properly crossed’ before demanding toll?

Revenue collection is conditioned on regulated use of state-managed crossings; it discourages evasive routes and supports orderly administration.

What is the implied enforcement boundary?

The ‘kṣetra’ functions as a fiscal jurisdiction: once entered after a proper crossing, toll liability attaches.