Sutra 11
Devanagari script
मातृहस्तादन्यत्र अभरणन्यासे सपादचतुष्पणो दण्डः ॥ कZ_०२.२७.११ ॥
Transliteration
mātṛhastād anyatra abharaṇanyāse sapādacatuṣpaṇo daṇḍaḥ
Translation
माता की अभिरक्षा के अतिरिक्त कहीं और आभूषण जमा/गिरवी रखने पर सवा चार पण का दण्ड है।
Word by Word
मातृ-हस्तात्from the mother’s hand
मातृ-हस्तात्:
TypeNoun
Rootमातृ; हस्त
Formपुं/नपुं? हस्त-शब्दः (पुं), एकवचनम्, पञ्चमी-विभक्ति; समासे ‘मातुः हस्तः’ → मातृहस्तः, तस्मात् (ablative)
अन्यत्रelsewhere; otherwise (i.e., except from that)
अन्यत्र:
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
Formअव्ययम् (स्थान/अपवादार्थे)
अभरण-न्यासेin the depositing/placing of ornaments
अभरण-न्यासे:
TypeNoun
Rootअभरण; न्यास
Formपुं/नपुं? न्यास-शब्दः (पुं), एकवचनम्, सप्तमी-विभक्ति; समासे ‘अभरणस्य न्यासः’ → अभरणन्यासः, तस्मिन् (locative)
सपाद-चतुष्पणः(a fine) of four-and-a-quarter paṇas
सपाद-चतुष्पणः:
TypeNoun
Rootस; पाद; चतुष्; पण
Formपुंलिङ्गः (दण्ड-विशेषणम्), एकवचनम्, प्रथमा-विभक्ति; ‘सपाद’ = quarter more; ‘चतुष्पण’ = four paṇas; कुलार्थः = 4¼ paṇas
दण्डःthe penalty/fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्ति
Entities Mentioned
M
mother/guardianG
gaṇikā (contextual)S
state enforcement (implied)FAQs
To reduce dissipation and fraudulent pledging of valuables, creating a controlled custody point for high-value movable assets.