Sutra 21

Devanagari script

चिकित्सकप्रमाणाः प्रत्येकशो विकाराणामरिष्टाः ॥ कZ_०२.२५.२१ ॥

Transliteration

cikitsaka-pramāṇāḥ pratyekaśo vikārāṇām ariṣṭāḥ

Translation

अरिष्ट (औषधीय किण्वित पेय) चिकित्सकों द्वारा निर्धारित मात्रा के अनुसार, प्रत्येक रोग के लिए अलग-अलग बनाए जाएँ।

Word by Word

• चिकित्सक-प्रमाणाः: standards/credentials pertaining to physicians
• Type: Noun
• Root: चिकित्सक + प्रमाण
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; (समास) चिकित्सकस्य प्रमाणाः = चिकित्सक-प्रमाणाः

• प्रत्येकशः: individually; separately; case by case
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति + एक + शस्
• Form: अव्यय; वितरणार्थक (शस्-प्रत्ययान्त)

• विकाराणाम्: of diseases/disorders
• Type: Noun
• Root: वि + कृ → विकार
• Form: पुंलिङ्ग (प्रायः); षष्ठी-बहुवचन

• अरिष्टाः: fatal signs; ominous prognostic symptoms
• Type: Noun/Adjective
• Root: अरिष्ट
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-बहुवचन; विशेषणवत्/संज्ञा

Entities Mentioned

• physicians (cikitsaka)
• ariṣṭa
• ailments/disorders (vikāra)

More Details

FAQs

What governance principle is reflected by deferring to physicians’ measures?

Domain expertise is used to set safe standards—an early form of delegated regulation for health-sensitive intoxicants.