Sutra 7
Devanagari script
तस्योपलधिर्बृहस्पतेः स्थानगमनगर्भाधानेभ्यः शुक्रोदयास्तमयचारेभ्यः सूर्यस्य प्रकृतिवैकृताच्च ॥ कZ_०२.२४.०७ ॥
Transliteration
tasyopaladhir bṛhaspateḥ sthānagamanagarbhādhānebhyaḥ śukrodayāstamayacārebhyaḥ sūryasya prakṛtivaikṛtācca
Translation
उस (ऋतु/वर्षा) का आकलन बृहस्पति के स्थान, गमन और गर्भाधान (संयोग) से; शुक्र के उदय, अस्त और गमन-चाल से; तथा सूर्य के सामान्य और असामान्य रूपों से करना चाहिए।
Word by Word
तस्यof that (of it)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं), सर्वनाम
उपलधिःascertainment; determination; finding out
उपलधिः:
TypeNoun
Rootउपलभ्
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्ग (भाववाचक-प्रत्ययः -इः)
बृहस्पतेःof Bṛhaspati (Jupiter)
बृहस्पतेः:
TypeProper Noun
Rootबृहस्पति
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्ग
स्थानposition; station
स्थान:
TypeNoun
Rootस्था
Formनपुंसकलिङ्ग, (समासाङ्ग/पूर्वपद-रूपम्)
गमनmovement; course
गमन:
TypeNoun
Rootगम्
Formनपुंसकलिङ्ग, (समासाङ्ग/पूर्वपद-रूपम्)
गर्भाधानेभ्यःfrom (its) conception/impregnation (i.e., generation)
गर्भाधानेभ्यः:
TypeNoun
Rootगर्भाधान
Formपञ्चमी-बहुवचनम्, नपुंसकलिङ्ग (गर्भ + आधान)
शुक्रŚukra (Venus)
शुक्र:
TypeProper Noun
Rootशुक्र
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग/पूर्वपद-रूपम्)
उदयrising
उदय:
TypeNoun
Rootउद् + इ
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग/पूर्वपद-रूपम्)
अस्तमयsetting
अस्तमय:
TypeNoun
Rootअस्तम् + इ
Formपुंलिङ्ग, (समासाङ्ग/पूर्वपद-रूपम्)
चारेभ्यःfrom the courses/movements
चारेभ्यः:
TypeNoun
Rootचार
Formपञ्चमी-बहुवचनम्, पुंलिङ्ग
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
TypeNoun
Rootसूर्य
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्ग
प्रकृतिnatural/normal state
प्रकृति:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formस्त्रीलिङ्ग, (समासाङ्ग/पूर्वपद-रूपम्)
वैकृतात्from the abnormal/irregular (state)
वैकृतात्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootवैकृत
Formपञ्चमी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे कारण/अपादान)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
Entities Mentioned
B
Bṛhaspati (Jupiter)Ś
Śukra (Venus)S
Sūrya (Sun)FAQs
As an institutionalized forecasting protocol—using the best-available indicators of the time to reduce uncertainty in agricultural and revenue planning.