Sutra 26

Devanagari script

वैदेश्यं सार्थं कृतसारफल्गुभाण्डविचयनमभिज्ञानं मुद्रां च दत्त्वा प्रेषयेदध्यक्षस्य ॥ कZ_०२.२१.२६ ॥

Transliteration

vaideśyaṃ sārthaṃ kṛtasāraphalgubhāṇḍavicayanam abhijñānaṃ mudrāṃ ca dattvā preṣayed adhyakṣasya

Translation

वह विदेशी कारवाँ को ‘उत्तम-मूल्य’ और ‘निम्न-मूल्य’ माल में छाँटकर, उसे पहचान-चिह्न और मुहरबंद निशान (मुद्रा) देकर अधीक्षक के पास भेजे।

Word by Word

• वैदेश्यम्: foreign travel / going abroad
• Type: Noun
• Root: विदेश
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• सार्थम्: a caravan / trading party
• Type: Noun
• Root: सार्थ
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• कृत: made / prepared
• Type: Participle
• Root: कृ
• Form: कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणरूपेण (अभिज्ञानम् इत्यस्य)

• सार: genuine (substance) / real value
• Type: Noun
• Root: सार
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समासाङ्ग (सारफल्गु- इत्यत्र)

• फल्गु: spurious / inferior / worthless
• Type: Noun/Adjective
• Root: फल्गु
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समासाङ्ग (सारफल्गु- इत्यत्र)

• भाण्ड: goods / wares
• Type: Noun
• Root: भाण्ड
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समासाङ्ग (भाण्डविचयनम् इत्यत्र)

• विचयनम्: selection / examination (of goods)
• Type: Noun (Action noun)
• Root: वि + चि
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• अभिज्ञानम्: a mark/token of identification
• Type: Noun
• Root: अभि + ज्ञा
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• मुद्राम्: seal / signet
• Type: Noun
• Root: मुद्रा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (कर्म)

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• दत्त्वा: having given
• Type: Gerund
• Root: दा
• Form: क्त्वान्त अव्यय (पूर्वकाले)

• प्रेषयेत्: should dispatch / should send
• Type: Verb
• Root: प्र + इष् (प्रेषणार्थे)
• Form: विधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अध्यक्षस्य: of the superintendent / officer-in-charge
• Type: Noun
• Root: अध्यक्ष
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, षष्ठी (सम्बन्ध)

Entities Mentioned

• antapāla
• śulkādhyakṣa/adhyakṣa
• foreign caravan

More Details

FAQs

What is the function of ‘abhijñāna’ and ‘mudrā’ together?

They create a tamper-evident identity and custody record—enabling later verification and deterring substitution or concealment between border and customs office.