Sutra 14
Devanagari script
तदेवाष्टगुणमध्यक्षस्यच्छादयतः ॥ कZ_०२.२१.१४ ॥
Transliteration
tadevāṣṭaguṇam adhyakṣasyacchādayataḥ
Translation
यदि कोई अधिकारी/अध्यक्ष इस अपराध को छिपाए, तो वही दंड आठ गुना होगा।
Word by Word
तत्that; the same (thing/measure)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (सन्दर्भतः ‘तदेव’ = ‘तत् एव’)
एवindeed; just; only
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formनिपात (अव्यय); अवधान/निश्चयार्थक
अष्टगुणम्eightfold; multiplied by eight
अष्टगुणम्:
TypeAdjective (numeral compound)
Rootअष्टगुण
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (क्रियाविशेषणवत्/परिमाणार्थे ‘eightfold’)
अध्यक्षस्यof the superintendent/overseer
अध्यक्षस्य:
TypeNoun
Rootअध्यक्ष
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी (सम्बन्धे)
आच्छादयतःof (him) concealing; of the one who covers up
आच्छादयतः:
TypeVerb (participle)
Rootआ-छद्
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्ययान्तः); परस्मैपदी धातु ‘आच्छादयति’; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी (अध्यक्षस्य … आच्छादयतः = ‘of the superintendent who is concealing/covering’)
Entities Mentioned
A
adhyakṣa (superintendent/official)FAQs
Because concealment by regulators undermines enforcement itself; Kautilya escalates punishment to deter institutional corruption.