Sutra 10
Devanagari script
शुल्कभयात्पण्यप्रमाण मूल्यं वा हीनं ब्रुवतस्तदतिरिक्तं राजा हरेत् ॥ कZ_०२.२१.१० ॥
Transliteration
śulkabhayāt paṇyapramāṇa mūlyaṃ vā hīnaṃ bruvatās tadatiriktaṃ rājā haret
Translation
यदि शुल्क के भय से कोई माल की मात्रा या उसका मूल्य कम बताता है, तो जो अतिरिक्त (अघोषित) है उसे राजा जब्त करे।
Word by Word
शुल्कभयात्from fear of the duty/tax
शुल्कभयात्:
TypeNoun
Rootशुल्क; भय
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; पञ्चमी; ‘भय’ शब्दः; ‘शुल्क’ षष्ठी-सम्बन्धः
पण्यप्रमाणम्the quantity/measure of the merchandise
पण्यप्रमाणम्:
TypeNoun
Rootपण्य; प्रमाण
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; ‘प्रमाण’ शब्दः; ‘पण्य’ षष्ठी-सम्बन्धः
मूल्यम्the price/value
मूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
हीनम्less, understated
हीनम्:
TypeAdjective
Rootहीन
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; (पण्यप्रमाणम्/मूल्यम् इत्येतयोः विशेषणम्)
ब्रुवतःof (a person) declaring/saying
ब्रुवतः:
TypeVerb (participle)
Rootब्रू
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ); परस्मैपदी; पुंलिङ्ग; एकवचन; षष्ठी (सम्बन्धे)
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
अतिरिक्तम्the excess (amount)
अतिरिक्तम्:
TypeAdjective (substantive use)
Rootअतिरिक्त
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया; (तद् इत्यस्य विशेषणम्)
राजाthe king
राजा:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; कर्तृ
हरेत्should take/confiscate
हरेत्:
TypeVerb
Rootहृ
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदी; प्रथमपुरुष; एकवचन
Entities Mentioned
M
merchants/declarantsK
king/stateFAQs
It targets the concealed portion directly, creating strong deterrence while preserving proportionality and continued trade incentives.