Sutra 17
Devanagari script
चतुरशीत्यङ्गुलो व्यामो रज्जुमानं खातपौरुषं च ॥ कZ_०२.२०.१७ ॥
Transliteration
caturaśītyaṅgulo vyāmo rajjumānaṃ khātapauruṣaṃ ca
Translation
व्याम 84 अंगुल का होता है; यह रज्जु-मान (रस्सी का माप) है और ‘खात-पौरुष’ (खुदाई-पुरुष) मानक के रूप में भी प्रयुक्त होता है।
Word by Word
चतुरशीतिःeighty-four
चतुरशीतिः:
TypeNoun (Numeral)
Rootचतुर् + अशीतिः (संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; संख्यावाचकः (84)
अङ्गुलःaṅgula (finger-breadth unit)
अङ्गुलः:
TypeNoun
Rootअङ्गुल
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; माप-एकक (finger-breadth)
व्यामःvyāma (a measure; arm-span/fathom)
व्यामः:
TypeNoun
Rootव्याम
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; माप-एकक
रज्जुmeasuring rope
रज्जु:
TypeNoun
Rootरज्जु
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; मापन-रज्जु (measuring rope)
मानम्measure; standard (of measure)
मानम्:
TypeNoun
Rootमान
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘measure/standard’
खातdug; excavated
खात:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootखात (खन् धातोः क्त प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; क्तान्त; अर्थः ‘खोदितम्/खातम्’
पौरुषम्a man’s measure (man-length/depth unit)
पौरुषम्:
TypeNoun/Adjective
Rootपौरुष (पुरुष-सम्बन्धि)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘पुरुष-प्रमाणसम्बन्धि’
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
Entities Mentioned
V
vyāmaR
rajju-mānaK
khāta-pauruṣaA
aṅgulaFAQs
Rope standards enable repeatable site checks; officials cannot easily inflate excavation lengths/depths to overbill the treasury.