Sutra 45
Devanagari script
कुडुबार्धचतुरष्टभागानि मानानि कारयेत् ॥ कZ_०२.१९.४५ ॥
Transliteration
kuḍubārdhacaturaṣṭabhāgāni mānāni kārayet
Translation
वह कुडुब इकाई में तथा उसके आधे, चौथाई और आठवें भाग के माप बनवाए।
Word by Word
कुडुबa kuduba (a unit of measure)
कुडुब:
TypeNoun
Rootकुडुब
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (मान-नाम)
अर्धhalf
अर्ध:
TypeNoun/Adjective
Rootअर्ध
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; परिमाणे ‘half’ अर्थे विशेषणवत्
चतुरष्टभागानिparts (fractions) of twelve (i.e., twelfth-parts)
चतुरष्टभागानि:
TypeNoun
Rootभाग
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्; ‘चतुर्+अष्ट’ (4+8=12) इति संख्यासमासः, तत्पुरुषः—‘चतुरष्टानां भागाः’
मानानिmeasures; standards of measurement
मानानि:
TypeNoun
Rootमान
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
कारयेत्should cause (them) to be made/established
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (कारयति)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष एकवचनम्; णिच् (causative) प्रयोगः—‘to cause to be made/established’
Entities Mentioned
K
kuḍuba (measure unit)FAQs
It enables fair small-quantity retail trade, reduces bargaining ambiguity, and improves enforceability against short-measurement at the lowest market level.