Sutra 2

Devanagari script

धान्यमाषा दश सुवर्णमाषकः पञ्च वा गुञ्जाः ॥ कZ_०२.१९.०२ ॥

Transliteration

dhānyamāṣā daśa suvarṇamāṣakaḥ pañca vā guñjāḥ

Translation

दस धान्य-माष से एक सुवर्ण-माषक होता है; अथवा पाँच गुञ्जा [से एक सुवर्ण-माषक]।

Word by Word

• धान्य-माषाः: ‘dhānya-māṣas’—grain-based māṣa weight-units
• Type: Noun
• Root: धान्य; माष
• Form: प्रथमा-बहुवचनम् (समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वः); पुंलिङ्गः (माष) / नपुंसकलिङ्गः (धान्य) — द्वन्द्वे प्रायः पुंवद्भावः

• दश: ten
• Type: Numeral
• Root: दशन्
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; (माषाः इत्यस्य विशेषणम्)

• सुवर्ण-माषकः: a suvarṇa-māṣaka (a gold-standard māṣaka unit)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण; माषक
• Form: प्रथमा-एकवचनम्; पुंलिङ्गः; ‘सुवर्णस्य माषकः’ = सुवर्ण-सम्बद्धः माषक-नामकः भार/मुद्रा-एककः

• पञ्च: five
• Type: Numeral
• Root: पञ्चन्
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; (गुञ्जाः इत्यस्य विशेषणम्)

• वा: or / alternatively
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (‘or/alternatively’)

• गुञ्जाः: guñjā seeds (used as a small weight unit)
• Type: Noun
• Root: गुञ्जा
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्; स्त्रीलिङ्गः; (प्रमाणार्थे) गुञ्जा-बीज-आधारितं भार-एककम्

Entities Mentioned

• Pautavādhyakṣa

More Details

FAQs

What administrative purpose do seed-based standards serve?

They provide a replicable reference for calibration and inspection, reducing arbitrariness and enabling enforcement across markets.

Why give an ‘alternative’ equivalence?

To accommodate different calibration traditions while still binding them to state-recognized conversions.