Sutra 21

Devanagari script

शुष्कमत्स्यमांसकन्दमूलफलशाकादि च शाकवर्गः ॥ कZ_०२.१५.२१ ॥

Transliteration

śuṣkamatsyamāṃsakandamūlaphalaśākādi ca śākavargaḥ

Translation

‘शाक/प्रावधान’ वर्ग (शाक-वर्ग) में सूखी मछली, सूखा मांस, कन्द, मूल, फल, शाक आदि आते हैं।

Word by Word

• शुष्क: dried, dry
• Type: Adjective
• Root: शुष्क
• Form: प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गम्); विशेषणम् (समासपूर्वपदत्वेन)

• मत्स्य: fish
• Type: Noun
• Root: मत्स्य
• Form: समासाङ्गम्; मूलतः पुंलिङ्गः; अत्र समाहार-द्वन्द्वसमासे पूर्वपदत्वेन

• मांस: meat
• Type: Noun
• Root: मांस
• Form: समासाङ्गम्; नपुंसकलिङ्गम्; अत्र समाहार-द्वन्द्वसमासे पूर्वपदत्वेन

• कन्द: bulb, tuber
• Type: Noun
• Root: कन्द
• Form: समासाङ्गम्; पुंलिङ्गः; अत्र समाहार-द्वन्द्वसमासे पूर्वपदत्वेन

• मूल: root
• Type: Noun
• Root: मूल
• Form: समासाङ्गम्; नपुंसकलिङ्गम्; अत्र समाहार-द्वन्द्वसमासे पूर्वपदत्वेन

• फल: fruit
• Type: Noun
• Root: फल
• Form: समासाङ्गम्; नपुंसकलिङ्गम्; अत्र समाहार-द्वन्द्वसमासे पूर्वपदत्वेन

• शाक: vegetable, leafy vegetable
• Type: Noun
• Root: शाक
• Form: समासाङ्गम्; नपुंसकलिङ्गम्; अत्र समाहार-द्वन्द्वसमासे पूर्वपदत्वेन

• आदि: and the like, etc.
• Type: Particle
• Root: आदि
• Form: अव्ययम्; ‘इत्यादि’ अर्थे, समासान्त-प्रयोगः

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः

• शाकवर्गः: the vegetable-category/group (class of items counted under vegetables)
• Type: Noun
• Root: वर्ग
• Form: प्रथमा एकवचनम्; पुंलिङ्गम्; ‘शाकानां वर्गः’/‘शाक-समूहः’

Entities Mentioned

• state storehouse
• army/civil rationing

More Details

FAQs

Why are dried fish and meat placed with ‘śāka’?

Here śāka-varga functions as a practical storehouse class for non-grain side-provisions, especially items suited to storage and ration issue.