Sutra 2
Devanagari script
सीताध्यक्षोपनीतः सस्यवर्णकः सीता ॥ कZ_०२.१५.०२ ॥
Transliteration
sītādhyakṣopanītaḥ sasyavarṇakaḥ sītā
Translation
‘सीता’ वह अनाज-उत्पाद (प्रकारानुसार वर्गीकृत) है जो सीताध्यक्ष (राजकीय भूमि-अधीक्षक) द्वारा पहुँचाया/सौंपा गया हो।
Word by Word
सीताध्यक्षोपनीतःbrought/presented by the Superintendent of Sītā (state agriculture/royal farms)
सीताध्यक्षोपनीतः:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootउप-नी
Formसमासः: सीताध्यक्षस्य उपनीतः इति; कृदन्तः: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (उपनीत); लिङ्गम्: पुं; विभक्तिः: प्रथमा; वचनम्: एकवचनम्; पदम्: कर्मणि प्रयोगे विशेषणम्
सस्यवर्णकःthe reporter/descriptor of the crop (one who gives an account of the standing crop)
सस्यवर्णकः:
TypeNoun (Agent noun)
Rootवर्ण
Formसमासः: सस्यस्य वर्णकः; प्रातिपदिकम्: वर्णक; लिङ्गम्: पुं; विभक्तिः: प्रथमा; वचनम्: एकवचनम्
सीताSītā (state-owned cultivated land / royal farm land)
सीता:
TypeNoun
Rootसीता
Formप्रातिपदिकम्: सीता; लिङ्गम्: स्त्री; विभक्तिः: प्रथमा; वचनम्: एकवचनम्
Entities Mentioned
S
sītādhyakṣaK
koṣṭhāgāra (storehouse) [implicit]FAQs
It fixes responsibility for quantity and classification at the point of transfer, supporting audit trails between cultivation and storage departments.