Sutra 61
Devanagari script
मनोनेत्राभिरामं च तपनीयगुणाः स्मृताः ॥ कZ_०२.१३.६१च्द् ॥
Transliteration
manonetrābhirāmaṃ ca tapanīyaguṇāḥ smṛtāḥ
Translation
ये तपनीय (परिष्कृत) स्वर्ण के गुण माने गए हैं—यह मन और नेत्र दोनों को रमणीय लगे।
Word by Word
मनःmind; (as first member) to the mind
मनः:
TypeNoun
Rootमनस्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
नेत्रeye; (as member) to the eyes
नेत्र:
TypeNoun
Rootनेत्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासमध्यपद)
अभिरामम्pleasing, delightful (to mind and eyes)
अभिरामम्:
TypeAdjective
Rootअभिराम
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विशेषण (गुणवाचक) — मनोनेत्राभिरामम् = मनसि च नेत्रयोः च अभिरामम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
तपनीयgold (refined/standard)
तपनीय:
TypeAdjective
Rootतपनीय
Formनपुंसकलिङ्ग; (समासपूर्वपद) प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘तपनीय’ = सुवर्ण (gold)
गुणाःqualities, properties (of gold)
गुणाः:
TypeNoun
Rootगुण
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; ‘तपनीयगुणाः’ = तपनीयस्य गुणाः
स्मृताःare stated, are described (as)
स्मृताः:
TypeVerb (PPP)
Rootस्मृ
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय; भूतकर्मणि/भूतकृत); पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन; ‘are said/are stated’
Entities Mentioned
T
tapanīya (refined gold)FAQs
It summarizes the combined criteria (uniformity, finish, luster, stability) into an easily communicable procurement norm.