Sutra 60
Devanagari script
गुरु स्निग्धं पेशलगन्धि निर्हार्यग्निसहमसम्प्लुतधूमं विमर्दसहमित्यगुरुगुणाः ॥ कZ_०२.११.६० ॥
Transliteration
guru snigdhaṃ peśalagandhi nirhāryagnisaham asamplutadhūmaṃ vimardasaham ity aguruguṇāḥ
Translation
अगरु के गुण हैं—भारी, स्निग्ध, कोमल सुगंध वाला, सार/रस देने वाला, अग्नि/ताप सहने वाला, धुआँ अधिक या घुटन पैदा न करने वाला, और रगड़/हाथ लगाने को सहने वाला—ये अगरु के गुण हैं।
Word by Word
गुरुheavy (in weight)
गुरु:
TypeAdjective
Rootगुरु
Formप्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे विशेषणम्; ‘अगुरु’ इत्यस्य गुणः)
स्निग्धम्unctuous, oily, smooth
स्निग्धम्:
TypeAdjective
Rootस्निग्ध
Formप्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे विशेषणम्; ‘अगुरु’ इत्यस्य गुणः)
पेशलpleasant, agreeable, fine
पेशल:
TypeAdjective
Rootपेशल
Formपूर्वपदम् (समासे; ‘गन्धि’ इत्यनेन सह)
गन्धिfragrant, having smell
गन्धि:
TypeAdjective
Rootगन्धिन्
Formप्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे विशेषणम्; ‘अगुरु’ इत्यस्य गुणः)
निर्हार्यremovable; to be taken out (easily)
निर्हार्य:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Rootनिर्हृ (नि + √हृ)
Formप्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे; -यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्तः; ‘to be taken out/removed’)
अग्निfire
अग्नि:
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपूर्वपदम् (समासे; ‘सह’ इत्यनेन सह)
सहम्withstanding, tolerant (of)
सहम्:
TypeAdjective
Rootसह (सह्)
Formप्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे विशेषणम्; ‘अगुरु’ इत्यस्य गुणः)
असम्प्लुतnot soaked/overwhelmed; not drenched
असम्प्लुत:
TypePast participle (used adjectivally)
Rootसम् + √प्लु (सम्प्लु)
Formपूर्वपदम् (समासे; ‘धूम’ इत्यनेन सह); नञ्-पूर्वकः (अ-सम्प्लुत)
धूमम्smoke (i.e., producing smoke that is not excessive/overpowering)
धूमम्:
TypeNoun
Rootधूम
Formप्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे; विशेषणवत् प्रयोगः—‘having (such) smoke’)
विमर्दrubbing, crushing, friction
विमर्द:
TypeNoun (used as qualifier)
Rootविमर्द
Formपूर्वपदम् (समासे; ‘सह’ इत्यनेन सह)
सहम्withstanding (rubbing/crushing)
सहम्:
TypeAdjective
Rootसह (सह्)
Formप्रथमा-एकवचनम् (नपुंसकलिङ्गे विशेषणम्; ‘अगुरु’ इत्यस्य गुणः)
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपातः; उक्तसमाप्त्यर्थः
अगुरुaloeswood (agarwood)
अगुरु:
TypeNoun
Rootअगुरु
Formषष्ठी-तत्पुरुषे सम्बन्धः (अगुरोः गुणाः); प्रातिपदिकम्; अत्र ‘अगुरु-द्रव्यम्’ (aloeswood)
गुणाःqualities, characteristics
गुणाः:
TypeNoun
Rootगुण
Formप्रथमा-बहुवचनम् (पुंलिङ्गे); कर्तृ/विषय-निर्देशः
Entities Mentioned
A
aguru (aloeswood)A
agni (fire/heat)D
dhūma (smoke)FAQs
Because aguru is burned for fragrance; smoke behaviour is a direct performance test relevant to consumer value and thus state valuation.