Sutra 30
Devanagari script
तस्यां समन्ततोऽर्थायां च लाभगुणयुक्तमर्थमादातुं यायात् ॥ कZ_०९.७.३० ॥
Transliteration
tasyāṃ samantato'rthāyāṃ ca lābhaguṇayuktam artham ādātuṃ yāyāt
Translation
ऐसी स्थिति में, जहाँ चारों ओर लाभ की संभावना हो, उसे लाभ और शुभ गुणों से युक्त उपाय/कार्य को ग्रहण करने के लिए आगे बढ़ना चाहिए।
Word by Word
तस्याम्in that (situation/place)
तस्याम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरण)
समन्ततःon all sides; all around
समन्ततः:
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
Formअव्यय; परितः/सर्वतः-अर्थे
अर्थायाम्in a matter of gain/wealth; in the objective of profit
अर्थायाम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (अधिकरण)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
लाभगुणयुक्तम्endowed with the advantage of gain; profitable
लाभगुणयुक्तम्:
TypeAdjective (Participle)
Rootयुक्त
Formसमासः: लाभ-गुण-युक्त; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म) — ‘अर्थम्’ इति विशेषणम्
अर्थम्wealth; gain; profit
अर्थम्:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया (कर्म)
आदातुम्to take; to obtain; to appropriate
आदातुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Rootआ√दा (दा)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-रूप (infinitive); उपसर्ग: आ-; अर्थः: ग्रहण/स्वीकरण
यायात्he should go/proceed
यायात्:
TypeVerb
Root√या
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
FAQs
Not merely nominal profit, but profit combined with operational/political virtues—such as feasibility, speed, reliability, and strategic positioning.