Sutra 41
Devanagari script
अथामित्रशासनं मुख्योपघाताय प्रेषितमुभयवेतनो ग्राहयेत् ॥ कZ_०९.६.४१ ॥
Transliteration
athāmitraśāsanaṃ mukhyopaghātāya preṣitam ubhayavetano grāhayet
Translation
फिर वह शत्रु के आदेश से मुख्य नेता को हानि पहुँचाने हेतु भेजे गए द्विवेतन (दोनों ओर से वेतन पाने वाले) गुप्तचर को पकड़ ले।
Word by Word
अथnow; then; further
अथ:
TypeParticle
Rootअथ
Formअव्यय; अनुक्रम/प्रस्तावार्थक (now/then)
अमित्रशासनम्the enemy’s rule/administration (enemy’s realm)
अमित्रशासनम्:
TypeNoun
Rootशास्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; (अमित्रस्य शासनम्)
मुख्योपघातायfor a principal/decisive blow (sabotage)
मुख्योपघाताय:
TypeNoun
Rootउपघात
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; चतुर्थी (दत्त्यर्थ/प्रयोजन)
प्रेषितम्sent; commissioned; dispatched
प्रेषितम्:
TypeParticiple
Rootप्रेष्
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; ‘sent/commissioned’ (अमित्रशासनम् इति पदं विशेषयति)
उभयवेतनःone who draws pay from both sides; a double-paid agent
उभयवेतनः:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootवेतन
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा; (उभयं वेतनं यस्य सः)
ग्राहयेत्should have (him) seized/arrested
ग्राहयेत्:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formणिच् (causative) + विधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; ‘should cause to be seized/arrested’
Entities Mentioned
E
enemy command (amitraśāsana)P
principal/chief (mukhya)D
double-paid agent (ubhayavetana)FAQs
They destabilize command integrity and can execute targeted harm while appearing legitimate; interdiction protects leadership and information.