Sutra 36
Devanagari script
तस्य पुत्रदारमुपगृह्य रात्रौ हतमिति ख्यापयेत् ॥ कZ_०९.६.३६ ॥
Transliteration
tasya putradāram upagṛhya rātrau hatam iti khyāpayet
Translation
उसके पुत्र और पत्नी को अपने वश में करके वह यह प्रचार कराए: “वह रात में मारा गया।”
Word by Word
तस्यof him / his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-एकवचनम् (पुं/नपुं), सर्वनाम-प्रातिपदिकम्; ‘उसके/उसका’
पुत्रson
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formद्वितीया-एकवचनम् (पुं), अकारान्त; (समास-पूर्वपद रूप में)
दारम्wife (spouse)
दारम्:
TypeNoun
Rootदार
Formद्वितीया-एकवचनम् (पुं), ‘दार’ (पत्नी/पत्नीजन) का प्रयोग; (समास-उत्तरपद रूप में)
उपगृह्यhaving seized / having taken into custody
उपगृह्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootउप-ग्रह्
Formक्त्वान्त अव्यय (ल्यप्/क्त्वा-प्रत्यय); ‘उप’ उपसर्ग + √ग्रह्; अर्थ: ‘पकड़/अपने वश में करके/ग्रहण करके’
रात्रौat night
रात्रौ:
TypeNoun (used adverbially)
Rootरात्रि
Formसप्तमी-एकवचनम् (स्त्री), इकारान्त; क्रियाविशेषणवत्—‘रात में’
हतम्killed / dead
हतम्:
TypeParticiple (Past Passive Participle)
Rootहन्
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; ‘मारा हुआ/मृत’ (इति-पूर्वक उद्धृत-वाक्यांश में)
इतिthus / saying “(he is) killed”
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक अव्यय; ‘ऐसा कहकर/कि’
ख्यापयेत्he should cause it to be announced / make it known
ख्यापयेत्:
TypeVerb
Rootख्यापय् (√ख्या + णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष-एकवचनम्; णिच्-प्रयोग (कारणार्थ): ‘घोषित/प्रसिद्ध कराए’
Entities Mentioned
F
family dependents (son, wife)T
targeted officialFAQs
It prevents counter-narratives, provides leverage over associates, and stabilizes the intended public story about the event.