Sutra 31
Devanagari script
सर्वस्वेन वा राजधानीवर्जेन संधिं याचेत बलीयसः ॥ कZ_१२.१.३१ ॥
Transliteration
sarvasvena vā rājadhānīvarjena saṃdhiṃ yāceta balīyasaḥ
Translation
या, राजधानी को छोड़कर, शेष सब कुछ देकर भी वह अधिक शक्तिशाली से संधि (शांति) माँगे।
Word by Word
सर्वस्वेनwith one’s entire wealth/possessions; by total surrender of property
सर्वस्वेन:
TypeNoun
Rootसर्वस्व
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन (करण/साधन)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात
राजधानी-वर्जेनexcluding the capital (i.e., leaving the capital out)
राजधानी-वर्जेन:
TypeAdjective (used substantively)
Rootराजधानी-वर्ज
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-एकवचन; ‘वर्ज’ (वर्जित/वर्जन) से निष्पन्न, ‘राजधानी’ अपवर्ज्य/वर्जित करके
सन्धिम्a treaty; peace/settlement (political alliance/peace)
सन्धिम्:
TypeNoun
Rootसन्धि
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; कर्मपद
याचेतshould request/seek (a treaty)
याचेत:
TypeVerb
Rootयाच्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘(सः) याचेत’ = ‘should request/beg’
बलीयसःof the stronger (king/opponent)
बलीयसः:
TypeAdjective (genitive)
Rootबलिन् (बलीयस्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन; ‘बलीयस्’ (तुलनात्मक) = अधिक बलवान्
Entities Mentioned
B
balīyas (stronger power)R
rājadhānī (capital)FAQs
The capital is the administrative nerve-center; preserving it preserves sovereignty, revenue control, archives, and the ability to recover later.