Next Verse

Agni Purana — Raja-dharma, Shloka 1

Chapter 247 — पुष्पादिपूजाफलं

Fruits of Worship with Flowers and Other Offerings

इत्य् आग्नेये महापुराणे वास्त्वादिर्नाम षट्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः पुष्पादिपूजाफलं अग्निर् उवाच पुष्पैस्तु पूजनाद्विष्णुः सर्वकार्येषु सिद्धिदः मालती मल्लिका यूथी पाटला करवीरकं

ity āgneye mahāpurāṇe vāstvādirnāma ṣaṭtacatvāriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ atha saptacatvāriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ puṣpādipūjāphalaṃ agnir uvāca puṣpaistu pūjanādviṣṇuḥ sarvakāryeṣu siddhidaḥ mālatī mallikā yūthī pāṭalā karavīrakaṃ

इस प्रकार अग्नि-महापुराण में ‘वास्तु आदि’ नामक 246वाँ अध्याय समाप्त हुआ। अब 247वाँ अध्याय आरम्भ होता है—‘पुष्पादि-पूजा का फल’। अग्नि बोले—फूलों से पूजन करने पर विष्णु सभी कार्यों में सिद्धि देने वाले होते हैं; मालती, मल्लिका, यूथी, पाटला और करवीरक अर्पित करें।

इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative/closure particle)
आग्नेयेin the Agneya
आग्नेये:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootआग्नेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषणम्—महापुराणे इति पदस्य
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—महत् च तत् पुराणम् (descriptive)
वास्तु-आदिः(chapter) beginning with vāstu
वास्तु-आदिः:
विधेय (Title/Predicate nominal)
TypeNoun
Rootवास्तु + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—वास्तु इत्यस्य आदि (beginning with vāstu)
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formनाम-निपातः (particle meaning “named/called”)
षट्-चत्वारिंशत्-अधिक-द्विशत-तमः246th
षट्-चत्वारिंशत्-अधिक-द्विशत-तमः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootषट् + चत्वारिंशत् + अधिक + द्विशत + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (ordinal) — “two-hundred plus forty-sixth”
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (Subject/topic)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formआरम्भार्थक-अव्ययम् (then/now)
सप्त-चत्वारिंशत्-अधिक-द्विशत-तमः247th
सप्त-चत्वारिंशत्-अधिक-द्विशत-तमः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त + चत्वारिंशत् + अधिक + द्विशत + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् — “two-hundred plus forty-seventh”
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (Subject/topic)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुष्प-आदि-पूजा-फलम्the fruit of worship with flowers etc.
पुष्प-आदि-पूजा-फलम्:
विषय (Topic)
TypeNoun
Rootपुष्प + आदि + पूजा + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—पुष्पादीनां पूजायाः फलम् (result of worship with flowers etc.)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrumental—“with flowers”
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधार्थक-निपातः (but/indeed)
पूजनात्from worship
पूजनात्:
अपादान/हेतु (Source/Cause)
TypeNoun
Rootपूजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ablative—“from/by (the act of) worship”
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्व-कार्येषुin all undertakings
सर्व-कार्येषु:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसर्व + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समासः—सर्वाणि कार्याणि (all tasks)
सिद्धिदःgiver of success
सिद्धिदः:
विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसिद्धि + द (√दा, धातु) → सिद्धिद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सिद्धिं ददाति इति (giver of success)
मालतीmālatī (jasmine)
मालती:
कर्म/वस्तु (Item listed)
TypeNoun
Rootमालती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मल्लिकाmallikā (jasmine)
मल्लिका:
कर्म/वस्तु (Item listed)
TypeNoun
Rootमल्लिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यूथीyūthī (jasmine creeper)
यूथी:
कर्म/वस्तु (Item listed)
TypeNoun
Rootयूथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पाटलाpāṭalā (trumpet flower)
पाटला:
कर्म/वस्तु (Item listed)
TypeNoun
Rootपाटला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
करवीरकम्karavīraka (oleander)
करवीरकम्:
कर्म/वस्तु (Item listed)
TypeNoun
Rootकरवीरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Lord Agni

Vidya Category: {"primary_vidya":"Puja-vidhi","secondary_vidya":"Stotra","practical_application":"Selection of specific flowers for Viṣṇu-pūjā to obtain siddhi (success) in undertakings; also serves as chapter transition colophon.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Puṣpa-pūjā-phala for Viṣṇu (flowers yielding siddhi)","lookup_keywords":["puṣpa-pūjā","Viṣṇu","siddhi","mālatī","mallikā"],"quick_summary":"Worship of Viṣṇu with prescribed flowers is stated to grant success in all works; the verse begins a chapter on the fruits of flower-offerings and lists key flowers to offer."}

Concept: Upacāra (offerings) as a means to align intention and action with īśvara-prasāda, yielding siddhi.

Application: In daily or occasional pūjā, choose recommended flowers and maintain purity/intent to support focused undertakings.

Khanda Section: Puja-vidhi (Pushpa-puja, Ritual Offerings and their Fruits)

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Visual Art Cues: {"scene_description":"A Viṣṇu altar being worshipped with garlands and trays of mālatī, mallikā, yūthī, pāṭalā, and karavīraka flowers; priest performing arcana.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural, Viṣṇu in standing form on a pedestal, priest offering a flower tray with mālatī/mallikā/yūthī/pāṭalā/karavīraka, lamp flames and conch motifs, flat ornamental background.","tanjore_prompt":"Tanjore painting, Viṣṇu idol framed by prabhāmaṇḍala, heavy gold work on jewelry and arch, foreground plate of five flowers labeled by form/color, rich temple interior.","mysore_prompt":"Mysore painting, clean instructional layout: Viṣṇu shrine at center, priest in profile offering each flower type in sequence, delicate lines, soft colors, emphasis on identifiable blossoms.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, intimate temple pavilion scene with devotees presenting distinct flower bundles, detailed textiles and marble floor, Viṣṇu image on a small throne, naturalistic flowers."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"devotional","suggested_raga":"Kalyani","pace":"medium","voice_tone":"devotional"}

Sandhi Resolution Notes: इत्य् = इति; वास्त्वादिर्नाम = वास्तु-आदिः + नाम; 'ध्यायः = अध्यायः (अकार-लोप/अवग्रह); पुष्पैस्तु = पुष्पैः + तु; पूजनाद्विष्णुः = पूजनात् + विष्णुः; सर्वकार्येषु = सर्व-कार्येषु; अग्निर् = अग्निः.

Related Themes: Agni Purana Puja-vidhi sections on upacāra, arcana, and dravya-niyama (immediately following verses 247.3–247.4)

A
Agni
V
Vishnu
M
Malati
M
Mallika
Y
Yuthi
P
Patala
K
Karavira (Karaviraka)

FAQs

It introduces puṣpa-pūjā (flower-offering worship) as a practical ritual method and specifies flower-types suitable for worship, stating that such worship makes Viṣṇu grant success in all undertakings.

It shifts from a built-environment topic (Vāstu) into hands-on liturgical procedure (Pūjā-vidhi), showing how the text catalogs diverse applied disciplines—architecture, ritual manuals, and devotional practice—within one compendium.

Offering flowers with devotion is presented as a merit-bearing act whose result (phala) is siddhi—spiritual and worldly accomplishment—bestowed by Viṣṇu across one’s intended actions.