Vamana Purana — Birth of Skanda (Kartikeya), Shloka 82

The Birth and Consecration of Skanda (Kartikeya) at Kurukshetra

Devanagari script

गृध्रपत्रं च विमला चारुवक्त्रं मनोहरा धूतपापा महारावं कर्णा विद्रुमसंनिभम्

Transliteration

gṛdhrapatraṃ ca vimalā cāruvaktraṃ manoharā dhūtapāpā mahārāvaṃ karṇā vidrumasaṃnibham

Translation

વિમલાએ ગૃધ્રપત્ર આપ્યો; મનોહરાએ ચારુવક્ત્ર પ્રદાન કર્યો; ધૂતપાપાએ મહારાવ આપ્યો; અને કર્ણાએ વિદ્રુમસન્નિભ પ્રદાન કર્યો.

Word by Word

• गृध्रपत्रम्: Gṛdhrapatra (name)
• गृध्रपत्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: गृध्र-पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (गृध्रस्य पत्रम्/गृध्रपत्रः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• विमला: Vimalā
• विमला: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: विमला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper noun)

• चारुवक्त्रम्: Cāruvaktra (beautiful-faced; name)
• चारुवक्त्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: चारु-वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः कर्मधारयः (चारु वक्त्रं यस्य)

• मनोहरा: Manoharā
• मनोहरा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: मनोहरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper noun)

• धूतपापा: Dhūtapāpā
• धूतपापा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: धूत-पाप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः बहुव्रीहिः (धूतं पापं यस्याः)

• महारावम्: Mahārāva (great-roaring; name)
• महारावम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: महा-राव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् रावः यस्य)

• कर्णा: Karṇā
• कर्णा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: कर्णा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper noun)

• विद्रुमसंनिभम्: coral-like (name/epithet)
• विद्रुमसंनिभम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Adjective
• Root: विद्रुम-संनिभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (विद्रुमस्य संनिभः = coral-like), विशेषणम्

Speakers

• Narrator/ṛṣi voice (within the Saromāhātmya frame) continuing the tīrtha enumeration to the listener (traditional frame: Pulastya to Nārada).

Primary Deities

• Vishnu
• Shiva

Key Themes

• Toponymy via natural imagery (roar, coral-color, beauty)
• Purity and expiation (Vimalā, Dhūtapāpā)
• Hydro-sacred landscape mapping

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Are these names describing rivers, ponds, or bathing ghāṭs?

In Saromāhātmya-style passages, the same naming register can cover rivers, subsidiary streams, ponds (sarovaras), confluences, and specific bathing points. Without additional qualifiers in adjacent verses, they are best treated as tīrtha-names within the sacred hydrography.

What might ‘Mahārāva’ indicate geographically?

The epithet ‘great roar’ commonly points to a loud water feature—rapids, a waterfall, a strong confluence, or a wind-exposed lake edge—memorialized as a named tīrtha.

Why repeat Dhūtapāpā across the list?

Dhūtapāpā can function as both a specific proper name and a classificatory title for multiple ‘sin-washing’ spots. Repetition may reflect either multiple sites sharing the epithet or a textual catalog that groups related tīrthas under a renowned purifier-name.