Vamana Purana — Birth of Skanda (Kartikeya), Shloka 81

The Birth and Consecration of Skanda (Kartikeya) at Kurukshetra

Devanagari script

श्रुतवर्म च पर्मासा रेवा सागरवेगिनम् प्रभावार्थं सहं प्रादात् काञ्चना कनकेक्षणम्

Transliteration

śrutavarma ca parmāsā revā sāgaraveginam prabhāvārthaṃ sahaṃ prādāt kāñcanā kanakekṣaṇam

Translation

શ્રુતવર્માએ પર્માસા અર્પણ કરી; રેવાએ સાગરવેગિન આપ્યો; અને કાંચનાએ તેની વિશેષ પ્રભાવશક્તિ પ્રગટ કરવા માટે કનકેક્ષણ પ્રદાન કર્યો.

Word by Word

• श्रुतवर्म: Śrutavarman (name)
• श्रुतवर्म: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: श्रुत-वर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः कर्मधारयः (श्रुतं वर्म यस्य)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• पर्मासा: Parmāsā
• पर्मासा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: पर्मासा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper noun)

• रेवा: (River) Revā
• रेवा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नदी-नाम (proper noun)

• सागरवेगिनम्: Sāgaravegin (name)
• सागरवेगिनम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: सागर-वेगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सागरस्य वेगः यस्य/सागरवेगिन्)

• प्रभावार्थम्: for (the sake of) splendor/effect
• प्रभावार्थम्: Hetu (हेतु/Purpose)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभाव-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः, अर्थे ‘प्रभावाय/for glory, for effect’

• सहम्: together/with
• सहम्: Sahakari (सहकारी/Accompaniment)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सह-शब्दः ‘सह/with’ (here as particle/adjunct)

• प्रादात्: gave
• प्रादात्: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist/लुङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• काञ्चना: Kāñcanā
• काञ्चना: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: काञ्चना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper noun)

• कनकेक्षणम्: Kanakekṣaṇa (golden-eyed; name)
• कनकेक्षणम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: कनक-ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः कर्मधारयः (कनकवत् ईक्षणं यस्य)

Speakers

• Narrator/ṛṣi voice (within the Saromāhātmya frame) continuing the tīrtha enumeration to the listener (traditional frame: Pulastya to Nārada).

Primary Deities

• Vishnu
• Shiva

Key Themes

• Major river sanctity (Revā/Narmadā)
• Prabhāva (site-specific sacred potency)
• Pilgrimage cartography through naming

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Does ‘Revā’ here clearly mean the Narmadā?

Yes. Revā is a standard Purāṇic name for the Narmadā, frequently invoked in tīrtha contexts as a paradigmatic purifier and pilgrimage river.

What does prabhāvārtham signal in a tīrtha list?

It flags that the naming is not merely descriptive but meant to convey a recognized ‘power-profile’ (prabhāva) of the site—its distinctive ritual or salvific efficacy.

How should we understand names like Sāgaravegin or Kanakekṣaṇa?

They are ‘speaking names’ (nāma-rūpa): Sāgaravegin evokes a swift, sea-bound current; Kanakekṣaṇa evokes golden brilliance. Such names encode sensory and theological associations used in pilgrimage memory and praise.