Vamana Purana — Ritadhvaja Aids Galava, Shloka 29
Ritadhvaja’s Aid to Galava and Andhaka’s Infatuation with Gauri
किञ्चित् त्वया न श्रुतं दैत्यनाथ गीतं श्लोकं गाधिना पार्थिवेन दृष्ट्वा सैन्यं विप्रधेनुप्रसक्तं तथ्यं पथ्यं सर्वलोके हितं च // वम्प्_33.28 वरं प्राणास्त्याज्या न च पिशुनवादेष्वभिरतिः वरं मौनं कार्यं न च वचनमुक्तं यदनृतम् वरं क्लीबैर्भाव्यं न च परकगलत्राभिगमनं वरं भिक्षार्थित्वं न च परधनास्वादमसकृत्
kiñcit tvayā na śrutaṃ daityanātha gītaṃ ślokaṃ gādhinā pārthivena dṛṣṭvā sainyaṃ vipradhenuprasaktaṃ tathyaṃ pathyaṃ sarvaloke hitaṃ ca // VamP_33.28 varaṃ prāṇāstyājyā na ca piśunavādeṣvabhiratiḥ varaṃ maunaṃ kāryaṃ na ca vacanamuktaṃ yadanṛtam varaṃ klībairbhāvyaṃ na ca parakagalatrābhigamanaṃ varaṃ bhikṣārthitvaṃ na ca paradhanāsvādamasakṛt
હે દૈત્યનાથ, બ્રાહ્મણની ગાય પર ઝપટવા તત્પર સૈન્યને જોઈ રાજા ગાધિએ ગાયેલો—સત્ય, પથ્ય અને સર્વલોકહિતકારી—એ શ્લોક તું થોડોક પણ સાંભળ્યો નથી શું? ‘પિશુન વચનોમાં રત થવા કરતાં પ્રાણ ત્યાગવા શ્રેય. અસત્ય બોલવા કરતાં મૌન ધારણ કરવું શ્રેય. પરસ્ત્રી પાસે જવા કરતાં નપુંસક ગણાવું શ્રેય. વારંવાર પરધનનો આસ્વાદ લેવા કરતાં ભિક્ષાવૃત્તિ શ્રેય.’
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Gādhi functions as an authoritative exemplar of royal nīti: a king who recognizes that social order collapses when the vulnerable (brāhmaṇas) and their livelihood (the cow) are violated. ‘Vipra-dhenu’ is a stock marker of grievous adharma; the verse frames ethics as universally beneficial (sarvaloke hitam), not merely sectarian counsel.
It is a graded rhetorical preference (varaṃ…varaṃ…): it ranks harms to show that certain transgressions—slander, lying, adultery, and repeated appropriation of others’ wealth—are worse than socially painful alternatives. The point is ethical prioritization, not a literal injunction to seek death or beggary.
Prahlāda’s strategy is moral suasion: he confronts Daitya kingship with universally intelligible dharma (truthful speech, restraint, non-violation of others). The narrative tension is that such counsel, though ‘pathya’, provokes the tyrant’s rage rather than reform.