Verse 6

Niralamba

Sanskrit (Devanagari)

प्रकृतिरिति च ब्रह्मणः सकाशान् नानाविचित्रजगन्निर्माणसामर्थ्यबुद्धिरूपा ब्रह्मशक्तिरेव प्रकृतिः॥६॥

Padapatha (Word Split)

प्रकृतिः । इति । च । ब्रह्मणः । सकाशात् । नाना-विचित्र-जगत्-निर्माण-सामर्थ्य-बुद्धि-रूपा । ब्रह्म-शक्तिः । एव । प्रकृतिः ॥६॥

IAST Transliteration

prakṛtir iti ca brahmaṇaḥ sakāśān nānā-vicitra-jagan-nirmāṇa-sāmarthya-buddhi-rūpā brahmaśaktir eva prakṛtiḥ॥6॥

Translation

‘પ્રકૃતિ’ એટલે બ્રહ્મની જ શક્તિ— બ્રહ્મમાંથી પ્રસરેલી એવી બુદ્ધિ-સ્વરૂપ સામર્થ્ય, જે નાનાવિધ અને વિચિત્ર જગતની રચના કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે; એ જ બ્રહ્મશક્તિ પ્રકૃતિ કહેવાય છે.

Academic Translation

And ‘Prakṛti’ is indeed the power of Brahman—of the nature of intelligence/potentiality for the capacity to construct the manifold and variegated universe—(arising) from Brahman.

Verse Context

• Prakṛti/Māyā as Brahma-śakti; śakti-śaktimat relation
• Mahavakya: Indirectly supports ‘prajñānaṃ brahma’ by grounding cosmic potency in Brahman’s Consciousness; also harmonizes with ‘tat tvam asi’ by implying the world-power is not separate from the Absolute.
• Atharva
• Chandas: Prose