Verse 3

Naadbindu

Sanskrit (Devanagari)

भूर्लोकः पादयोस्तस्य भुवर्लोकस्तु जानुनि । सुवर्लोकः कटीदेशे नाभिदेशे महर्जगत् ॥३॥

Padapatha (Word Split)

भूः-लोकः । पादयोः । तस्य । भुवः-लोकः । तु । जानुनि । सुवः-लोकः । कटी-देशे । नाभि-देशे । महः-जगत् ।

IAST Transliteration

bhūrlokaḥ pādayos tasya bhuvarlokas tu jānuni | suvarlokaḥ kaṭīdeśe nābhideśe maharjagat ||3||

Translation

ભૂરલોક તેના પાદોમાં છે; ભુવર્લોક ખરેખર તેના જાનુમાં છે. સુવર્લોક કટિપ્રદેશમાં છે; અને નાભિપ્રદેશમાં મહર્લોક (મહર્જગત) છે.

Academic Translation

The Bhūr-world is at its feet; the Bhuvar-world, indeed, at its knees. The Suvar-world is in the region of its hips; in the region of the navel is the Mahas-world.

Verse Context

• Brahman (cosmic integration; microcosm–macrocosm correspondence)
• Mahavakya: Indirect: supports ‘ayam ātmā brahma’ by collapsing cosmic levels into the contemplated praṇava/inner self, preparing the intuition of identity between self and totality.
• Atharva
• Atharva-veda (general Atharvaṇic affiliation; specific śākhā not securely attested for this Upaniṣad) Shakha
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka-style)