Verse 6

Mandukya

Sanskrit (Devanagari)

एष सर्वेश्वरः एष सर्वज्ञः एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥६॥

Padapatha (Word Split)

एषः । सर्व-ईश्वरः । एषः । सर्व-ज्ञः । एषः । अन्तर्यामी । एषः । योनिः । सर्वस्य । प्रभव-अप्ययौ । हि । भूतानाम् ॥६॥

IAST Transliteration

eṣa sarveśvaraḥ eṣa sarvajñaḥ eṣo ’ntaryāmyeṣa yoniḥ sarvasya prabhavāpyayau hi bhūtānām ||6||

Translation

આ (પ્રાજ્ઞ) સર્વેશ્વર છે; આ સર્વજ્ઞ છે; આ અંતર્યામી—અંતરમાં નિયામક—છે; આ સર્વનું યોનિ, મૂળ સ્ત્રોત છે; કારણ કે ભૂતોનું ઉત્પત્તિ અને લય નિશ્ચયે આમાંથી જ થાય છે.

Academic Translation

This (Prājña) is the Lord of all; this is the omniscient; this is the inner controller; this is the source of all; for indeed the origination and dissolution of beings are from this.

Verse Context

• Īśvara/Hiraṇyagarbha-kāraṇa aspect; causal source (yoni) and inner controller (antaryāmin); cosmological attribution to the causal state
• Mahavakya: Indirect: uses Īśvara-language to describe the causal principle; later Mandūkya distinguishes Turīya beyond even this ‘lordly’ causal description, guiding toward nondual identity (e.g., ‘Ayam Ātmā Brahma’).
• Atharva
• Atharvaveda (Śaunaka tradition; commonly transmitted without a firmly fixed śākhā attribution) Shakha
• Chandas: Prose