Verse 13

Amritnada

Sanskrit (Devanagari)

वक्त्रेणोत्पलनालेन तोयमाकर्षयेन्नरः । एवं वायुर्ग्रहीतव्यः पूरकस्येति लक्षणम् ॥१३॥

Padapatha (Word Split)

वक्त्रेण । उत्पल-नालेन । तोयम् । आकर्षयेत् । नरः । एवम् । वायुः । ग्रहीतव्यः । पूरकस्य । इति । लक्षणम् ॥

IAST Transliteration

vaktreṇotpalanālena toyam ākarṣayen naraḥ | evaṃ vāyur grahītavyaḥ pūrakasye ti lakṣaṇam ||13||

Translation

જેમ માણસ કમળની નળી દ્વારા મોઢાથી પાણી ખેંચે છે, તેમ વાયુને અંદર ખેંચવો; આ પૂరకનું લક્ષણ છે.

Academic Translation

As a man draws water (up) with the mouth through a lotus-stalk, so should air be drawn in; this is the characteristic of inhalation (pūraka).

Verse Context

• Prāṇa (regulation and refinement of life-force)
• Mahavakya: Indirect: steadied prāṇa supports steadied mind (antaḥkaraṇa-śuddhi/ekāgratā), enabling contemplation of mahāvākyas.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)