Adhyaya 6

આ અધ્યાયમાં રાજમહેલની કથા અને વૈષ્ણવ ઉપદેશ એકસાથે ગૂંથાય છે. આકાશરાજાના અંતઃપુરની સ્ત્રીઓ કહે છે કે રાજકુમારી પદ્માવતી સાથે ફૂલ એકત્ર કરતી વખતે તેમણે વૃક્ષ નીચે એક અદ્ભુત પુરુષ જોયો—ઇન્દ્રનીલ સમો શ્યામ, સુવર્ણ આભૂષણો અને આયુધોથી શોભિત—જે ક્ષણમાં અદૃશ્ય થઈ ગયો; ત્યારબાદ પદ્માવતી મૂર્છિત થઈ. રાજા દૈવજ્ઞને બોલાવે છે; તે ગ્રહલક્ષણો સામાન્ય રીતે શુભ કહે છે, પરંતુ એક વિચિત્ર વિક્ષેપ દર્શાવે છે—એ વિશેષ પુરુષના દર્શનથી કન્યા પ્રભાવિત છે અને અંતે તેની સાથે જ સંયોગ થશે; તેમજ હિતકારી સલાહ આપનારી એક દૂતિકા આવશે. ઉપાયરૂપે બ્રાહ્મણોના નેતૃત્વમાં અગસ્ત્યેશ-લિંગનો અભિષેક કરાવવાનો વિધાન આપે છે. પછી શ્રી વેંકટાદ્રિથી બકુલમાલિકા આવે છે અને મહેલમાં લાવવામાં આવે છે. ધરણી (દેવી/રાણી-રૂપ) એક પુલિંદિનીને પૂછે છે અને સત્ય જાણે છે—પદ્માવતીનો વ્યાધિ પ્રેમજન્ય છે; કારણ સ્વયં વૈકુંઠપતિ હરિ છે, જે સ્વામિપુષ્કરિણી નજીક વેંકટાદ્રિ પર વિહરે છે; તે લલિતાને મધ્યસ્થ તરીકે મોકલી સંયોગ કરાવશે. અંતે પદ્માવતી ભક્તલક્ષણ સમજાવે છે—શંખ-ચક્રના ચિહ્નો, ઊર્ધ્વપુંડ્ર, દ્વાદશ નામધારણ જેવા બાહ્ય ચિહ્નો; અને વેદપાઠ, સત્ય, અદ્રોહ, બ્રહ્મચર્ય/સંયમ, કરુણા જેવા આંતરિક નિયમો. હોમ અને તપ્ત મુદ્રાઓથી પંચાયુધ (શંખ, ચક્ર, ધનુષ-બાણ, ગદા, ખડ્ગ) અંકિત કરવાની વિધિ પણ વર્ણવાય છે. અધ્યાયના અંતે સ્ત્રીઓ અગસ્ત્યેશ પૂજા પૂર્ણ કરી બ્રાહ્મણોને અન્નદાન અને દક્ષિણાથી સન્માન કરે છે.