Adhyaya 34

અર્જુન વધુ સાંભળવાની ઉત્કંઠાથી નદીકાંઠાના તીર્થો, તેમના સંગમો અને ત્યાં સ્નાન-પૂજાના વિશેષ ફળ વિશે ઋષિને પૂછે છે. ભરદ્વાજ ક્રમશઃ કહે છે—પ્રથમ અગસ્ત્યતીર્થ, જે ઘોર પાપોને પણ શુદ્ધ કરે છે; પછી અગસ્ત્યે સ્થાપિત કરેલું અગસ્ત્યેશ્વર લિંગ, જ્યાં નદીમાં સ્નાન કર્યા પછી પૂજા કરવાથી યજ્ઞસમાન મહાપુણ્ય મળે છે. મકરસંક્રાંતિના સમયમાં શુભ સ્નાનનો ઉલ્લેખ કરીને તે ઋતુમાં અગસ્ત્યેશના દર્શનનું વિશેષ ફળ જણાવાયું છે. પછી દેવ–ઋષિ–પિતૃ તીર્થોની ત્રિઆડી આવે છે; ત્યાં સ્નાન અને વિધિપૂર્વક તર્પણ કરવાથી ‘ઋણત્રય’ (દેવ, ઋષિ, પિતૃ)માંથી મુક્તિ થાય છે એમ કહે છે. આગળ નદીઓના સંગમો—સુવર્ણમુખરી–વેણા સંગમ અને સુવર્ણમુખરી–વ્યાઘ્રપદા સંગમ—દરેકને પુણ્યવર્ધક સ્થાન તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે. અંતે શંખતીર્થ અને શંખ ઋષિ દ્વારા સ્થાપિત શંખેશનું વર્ણન કરીને દર્શન, સ્નાન અને તીર્થજળપાનની સંયુક્ત અસરથી વૃષભાચલ પ્રદેશ તરફ આગળ વધતી ભક્તિમય તીર્થયાત્રાનું મહાત્મ્ય પ્રગટ થાય છે.