Adhyaya 27

અધ્યાય ૨૭માં ઋષિઓ સૂતને પૂછે છે—વેંકટાદ્રિ કેમ ‘મહાપુણ્યગિરિ’ કહેવાય છે, ત્યાં તીર્થોની કુલ સંખ્યા કેટલી, કયા મુખ્ય તીર્થો, અને કયા તીર્થો ધર્માભિમુખતા, જ્ઞાન, ભક્તિ-વૈરાગ્ય તથા મોક્ષ આપે છે. સૂત ક્રમબદ્ધ રીતે વિશાળ તીર્થ-ગણના કરે છે, પછી ‘મુખ્ય’ તીર્થો અને ફળ અનુસાર ઉપવર્ગો દર્શાવે છે. પછી વેંકટાચલના શિખર પરના મોક્ષ-સંબંધિત તીર્થો માટે યાત્રા-કાળવિધિ આવે છે—સ્વામિપુષ્કરિણી, વિયદગંગા, પાપવિનાશન, પાંડુતીર્થ, કુમારધારિકા અને તુંબોષ્ટીર્થ. કુંભ માસમાં મઘા-યોગ, મીનસ્થ રવિ, મેષ સંક્રાંતિએ ચિત્રા, વૃષભસ્થ રવિ સાથે દ્વાદશી/હરિવાસર, અને ધનુર્માસની પ્રાતઃ દ્વાદશી વગેરે સમયે સ્નાન કરવાથી રાજસૂયાદિ યજ્ઞ સમ પુણ્ય, વિઘ્નમુક્તિ, પાપનાશ અને મોક્ષ મળે છે એમ કહે છે; તેમજ યથાશક્તિ સુવર્ણદાન, ગોદાન, શાલગ્રામ-શિલા દાન વગેરે દાનધર્મ સૂચવે છે. અંતે અધ્યાય સ્થાનકર્મથી આગળ જઈ કલિયુગમાં વિષ્ણુની પુરાણકથા શ્રવણને અતિ ફલદાયક ગણાવે છે—થોડું પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક એકાગ્ર શ્રવણ યજ્ઞ-દાનના સમસ્ત ફળ સમાન કહેવાય છે અને નામસંકીર્તન સાથે જોડાય છે. પછી પુરાણવક્તા અને શ્રોતાઓ માટે આચારનિયમો—વક્તાનું સર્વત્ર સન્માન, પાઠ માટે યોગ્ય સ્થાન, શ્રોતાની શુચિતા-આસન-શિષ્ટાચાર, અને અવમાન/વ્યવધાન/અવધાનહીનતાના દોષફળ—નક્કી કરીને ઋષિઓ સૂતનું સન્માન કરી આનંદિત થાય છે.