Adhyaya 22

અધ્યાયની શરૂઆતમાં ઋષિઓ સૂતને પૂછે છે કે દાન કોને આપવું અને કયા સમય/પરિસ્થિતિમાં દાન કરવું યોગ્ય છે. સૂત બ્રાહ્મણને મુખ્ય દાનપાત્ર તરીકે સ્થાપે છે, પરંતુ શીલ‑આચાર‑સંયમ ધરાવનાર જ દાન સ્વીકારવા યોગ્ય છે એમ નિયત કરે છે. વેદ‑ધર્મદ્વેષી, કપટી, હિંસક, પવિત્ર વિદ્યાનો વેપાર કરનાર, સતત ભિક્ષા માગનાર વગેરે અનેક પ્રકારના લોકોને અપાત્ર ગણાવી કહે છે કે આવા સ્થળે આપેલું દાન ‘નિષ્ફળ’ બને છે. પછી અભિવાદન‑મર્યાદા સમજાવે છે—કયા પ્રસંગે કોને નમસ્કાર ન કરવો, અને અવિચારપૂર્વક અથવા વિધિ વિરુદ્ધ અભિવાદનથી પૂર્વ પુણ્ય ઘટે છે એવી ચેતવણી આપે છે. પછી આકાશગંગા/વિયદગંગાનું માહાત્મ્ય નારદ‑સનત્કુમાર સંવાદમાં આવતી કથા દ્વારા વર્ણવાય છે. પુણ્યશીલ નામનો સદાચારી બ્રાહ્મણ દર વર્ષે શ્રાદ્ધ કરે છે, પરંતુ ભૂલથી ‘વંધ્યાપતિ’ને શ્રાદ્ધકર્મનો ઋત્વિજ બનાવે છે; પરિણામે તેનું મુખ ગધેડા જેવું થઈ જાય છે. તે અગસ્ત્ય પાસે જાય છે; અગસ્ત્ય દોષ બતાવી શ્રાદ્ધ‑નિમંત્રણના કઠોર નિયમો કહે છે—સંતાનવાળો, નિયમશીલ ગૃહસ્થ બ્રાહ્મણ; ન મળે તો નજીકનો સગો, અથવા પોતે જ કર્મ કરવું. પ્રાયશ્ચિત્તરૂપે વેંકટાચલ યાત્રા, પહેલા સ્વામિપુષ્કરિણીમાં સ્નાન અને પછી તીર્થવિધિ મુજબ આકાશગંગા/વિયદગંગામાં સ્નાન કરવાનું કહે છે; યોગ્ય સ્નાનથી વિકૃતિ તરત દૂર થાય છે, અને સૂત પરંપરા‑પ્રવાહની પુષ્ટિ કરે છે.