Adhyaya 18

અધ્યાય ૧૮માં સૂતજી શ્રીનિવાસ/વેંકટેશ્વરની મોક્ષદાયી મહિમાનું તાત્ત્વિક વર્ણન કરે છે. અહીં સ્થાનાધારિત મુક્તિતત્ત્વ રજૂ થાય છે—વેંકટેશ્વરના એક દર્શનમાત્રથી મુક્તિ અને વિષ્ણુ-સાયુજ્ય પ્રાપ્ત થાય છે એમ કહેવામાં આવ્યું છે; તેમજ યુગ-તુલનાથી કલિયુગમાં પુણ્યનું ફળ તત્કાળ મળે છે એવી વિશેષતા દર્શાવવામાં આવી છે. વેંકટાચલને સર્વતીર્થમય ક્ષેત્ર ગણાવ્યું છે, જ્યાં અનેક પવિત્ર સ્થળોની અસર એકત્રિત છે અને દેવો, મુનિઓ તથા પિતૃઓ પ્રતીકરૂપે નિવાસ કરે છે. બાહ્ય વિધિઓ કરતાં સ્મરણ અને સ્તુતિને વધુ મહત્ત્વ આપીને અષ્ટવિધ ભક્તિનું નિરૂપણ થાય છે—ભક્તો પ્રત્યે સ્નેહ, પૂજાથી તૃપ્તિ, વ્યક્તિગત સેવા, ભગવાનની મહિમા સાંભળવાની ઉત્કંઠા અને સતત સ્મરણ વગેરે. પવિત્ર કેન્દ્રની અવગણના કે દ્વેષથી બચવા ચેતવણી આપવામાં આવે છે. ફલશ્રુતિમાં પાપક્ષય, યમની પીડાથી રક્ષા, વિષ્ણુલોકપ્રાપ્તિ અને ભક્તિપૂર્વક આ અધ્યાયનું શ્રવણ-પઠન કરવાથી મહાફળ મળે છે એમ વચન આપવામાં આવ્યું છે.