Adhyaya 14

Verse 1

श्रीप्रह्राद उवाच । संत्यनेकानि तीर्थानि बह्वाश्चर्यकराणि च । प्राप्ते कलियुगे घोरे तानि पुप्लुविरेर्णवे

શ્રીપ્રહ્લાદ બોલ્યા—અनेक તીર્થો છે અને ઘણાં આશ્ચર્યકારક ફળ આપનારા પણ છે; પરંતુ ઘોર કલિયુગ આવતા તે બધાં સમુદ્રમાં ડૂબી ગયા।

Verse 2

उद्देशतो मया विप्राः कीर्त्यमाना निबोधत । संक्षेपतो विप्रवरा यथा तेषां च याः क्रियाः

હે વિપ્રો, હું સંકેતરૂપે જેનું કીર્તન કરું છું તે સમજો. હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, હું સંક્ષેપમાં તેમનું સ્વરૂપ અને તેમના માટે થતી ક્રિયાઓ કહું છું।

Verse 3

संहृत्य च भुवो भारं साधू न्संस्थाप्य सत्पथे । द्वारवत्यामगात्कृष्णो वृष्णिसंघैः समावृतः

પૃથ્વીનો ભાર દૂર કરીને અને સાધુઓને સત્પથ પર સ્થાપિત કરીને, વૃષ્ણિસંઘોથી ઘેરાયેલા શ્રીકૃષ્ણ દ્વારવતી ગયા।

Verse 4

दर्शनार्थं तदा ब्रह्मा दैवतैः परिवारितः । वरुणो यमवित्तेशौ सूर्य्याचन्द्रमसौ तथा

ત્યારે દર્શનાર્થે દેવોથી પરિવૃત બ્રહ્મા આવ્યા; સાથે વરુણ, યમ, ધનાધિપ કુબેર તથા સૂર્ય અને ચંદ્ર પણ આવ્યા.

Verse 5

आगत्य सह कृष्णेन कार्यं संसाध्य चात्मनः । वेधाश्चक्रे तदा तीर्थं स्वनाम्ना कीर्तितं भुवि

કૃષ્ણ સાથે આવી અને પોતાનું કાર્ય સિદ્ધ કરીને વેધા (બ્રહ્મા) એ ત્યારે એક તીર્થ સ્થાપ્યું, જે પૃથ્વી પર તેમના જ નામથી પ્રસિદ્ધ થયું.

Verse 6

ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातं सर्वपापहरं शुभम् । तत्तीरे स्थापयामास सहस्रकिरणं प्रभुम्

તે ‘બ્રહ્મકુંડ’ તરીકે ખ્યાત થયું—શુભ અને સર્વપાપહર. તેના તટે તેમણે સહસ્રકિરણ પ્રભુ (સૂર્ય) ની સ્થાપના કરી.

Verse 7

मूलं सुराणां हि किल ब्रह्मा लोकपितामहः । तेन संस्थापितं यस्मान्मूल स्थानमिति स्मृतम्

નિશ્ચયે લોકપિતામહ બ્રહ્મા દેવતાઓના મૂળ છે; અને તે તેમના દ્વારા સ્થાપિત હોવાથી આ ‘મૂલસ્થાન’ તરીકે સ્મરાય છે.

Verse 8

ब्रह्मतीर्थं तु तद्दृष्ट्वा चन्द्रश्चक्रे ततः सरः । तडागं चन्द्रनाम्ना वै सर्वपापप्रणाशनम्

તે બ્રહ્મતીર્થને જોઈ ચંદ્રએ ત્યારે એક સરોવર બનાવ્યું; ચંદ્રનામે પ્રસિદ્ધ તે તળાવ સર્વપાપપ્રણાશક છે.

Verse 9

तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं संहृष्टाः सुरसत्तमाः । ऊचुस्ते लोकस्रष्टारं शृणुष्व वचनं हि नः

તેમને તેજથી યુક્ત જોઈ દેવશ્રેષ્ઠો આનંદિત થયા. તેમણે લોકસ્રષ્ટાને કહ્યું—“અમારું વચન સાંભળો.”

Verse 10

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते पितॄन्संतर्पयिष्यति । पूजयिष्यति देवेशं मूलस्थानं सुरर्षभ

હે દેવોમાં વృషભ! જે અહીં સ્નાન કરે છે તે પિતૃઓને તૃપ્ત કરશે અને મૂળસ્થાને દેવેશનું પૂજન કરશે.

Verse 11

सर्वपापविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । सप्तम्यां माघमासस्य शुक्लपक्षे द्विजर्षभाः । योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मानवो भक्तिसंयुतः

હે દ્વિજશ્રેષ્ઠો! માઘ માસના શુક્લપક્ષની સપ્તમીએ જે મનુષ્ય ભક્તિપૂર્વક અહીં સ્નાન કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ ધન-ધાન્યથી સમૃદ્ધ બને છે.

Verse 12

मूलस्थानं च देवेश संस्नाप्य प्रविलेपयेत् । पूजयिष्यति वस्त्राद्यैः स्वशक्त्या भूषणैस्तथा

હે દેવેશ! મૂળસ્થાને (દેવમૂર્તિને) સ્નાન કરાવી લેપન કરવું; પછી વસ્ત્રાદિ અર્પણ કરીને અને પોતાની શક્તિ મુજબ ભૂષણોથી પણ પૂજા કરવી.

Verse 13

पुष्पधूपादिभिश्चैव नैवेद्येन च मानवः । सर्वान्कामानवाप्नोति ब्रह्मलोकं स गच्छति

પુષ્પ, ધૂપ વગેરે તથા નૈવેદ્યથી મનુષ્ય સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે અને તે બ્રહ્મલોકને જાય છે.

Verse 14

सावित्रीं च ततो दृष्ट्वा ब्रह्मणा स्थापितां च वै । कृत्वा चायतनं दिव्यं स्वां मूर्तिं सन्निवेश्य च । नाम चक्रे तदा देव्याः स्वयं तस्याः पितामहः

પછી બ્રહ્માએ સ્થાપિત કરેલી સાવિત્રી દેવીને પણ જોઈ, તેણે એક દિવ્ય મંદિર રચ્યું અને પોતાની મૂર્તિ પ્રતિષ્ઠિત કરી; ત્યારબાદ સ્વયં પિતામહ બ્રહ્માએ તે દેવીનું નામકરણ કર્યું।

Verse 15

यः पश्यति स्वयं भक्त्या कृष्णं दृष्ट्वा जगत्पतिम् । सावित्रीं स सुखी भूत्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्

જે વ્યક્તિ પોતાની ભક્તિથી જગત્પતિ શ્રીકૃષ્ણનું દર્શન કરીને સાવિત્રી દેવીનું પણ દર્શન કરે છે, તે સુખી બને છે અને સર્વ ઇચ્છિત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે।

Verse 16

आयुरारोग्यमैश्वर्य्यं पुत्रसन्तानमेव च । न दौर्भाग्यं भवेत्तस्य न दारिद्यं न मूर्खता । न च व्याधिभयं तस्य यः पश्यति विधिं नरः

જે મનુષ્ય વિધિ (બ્રહ્મા)નું દર્શન કરે છે, તેને આયુષ્ય, આરોગ્ય, ઐશ્વર્ય અને પુત્ર-સંતાનનો આશીર્વાદ મળે છે; તેને દુર્ભાગ્ય, દારિદ્ર્ય, મૂર્ખતા કે રોગનો ભય રહેતો નથી।

Verse 17

गत्वा संस्नापयेद्देवीं कुंकुमेन कुसुंभकैः । संछाद्य वस्त्रैः संपूज्य पुष्पैर्नानाविधै स्तथा

ત્યાં જઈને દેવીને કુંકુમ અને કુસુંભ (સાફ્લાવર)થી સ્નાન કરાવવું; પછી વસ્ત્રોથી આચ્છાદિત કરીને નાનાવિધ પુષ્પોથી વિધિવત્ પૂજા કરવી।

Verse 18

नैवेद्यफलतांबूलग्रीवासूत्रकदीपकैः । संपूज्य परया भक्त्या यात्रां च सफला लभेत्

નૈવેદ્ય, ફળ, તાંબૂલ, હાર/માળા, યજ્ઞોપવીત (સૂત્ર) અને દીપકોથી પરમ ભક્તિપૂર્વક સંપૂર્ણ પૂજા કરીને, તે યાત્રાને ખરેખર સફળ બનાવે છે।

Verse 19

न वैधव्यं न दौर्भाग्यं न वंध्या न मृतप्रजा । विधिर्दृष्टो नरैर्यैस्तु कुले तेषां प्रजायते

જેનાં મનુષ્યોએ વિધિ (બ્રહ્મા)નું દર્શન કર્યું છે, તેમના કુળમાં ન વૈધવ્ય થાય, ન દુર્ભાગ્ય, ન વંધ્યત્વ અને ન સંતાનહાનિ।

Verse 20

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन विधिं पश्येत्सुभावतः । परितुष्टो भवेत्कृष्णो यात्रा च सफला भवेत्

અતએવ સર્વ પ્રયત્નથી અને શુદ્ધ ભાવથી વિધિ (બ્રહ્મા)નું દર્શન કરવું જોઈએ; તેથી શ્રીકૃષ્ણ પરમ પ્રસન્ન થાય અને યાત્રા સફળ બને।

Verse 21

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मणा स्थापितं दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । इन्द्रश्चक्रे महाभागः सरः परमशोभनम्

પ્રહ્લાદ બોલ્યા—બ્રહ્માએ સ્થાપિત કરેલું પરમ શોભન સરોવર જોઈને મહાભાગ ઇન્દ્રએ પણ ત્યાં પરમ શોભન સરોવર રચ્યું।

Verse 22

स्थापयामास देवेशो लिंगमप्रतिमौजसम् । तस्मिन्स्नात्वा च लभते यस्मादिन्द्रपदं नरः

દેવેશ (ઇન્દ્ર) એ અપ્રતિમ તેજવાળું લિંગ સ્થાપ્યું; ત્યાં સ્નાન કરવાથી મનુષ્ય ઇન્દ્રપદ પ્રાપ્ત કરે છે।

Verse 23

तस्मादिन्द्रपदं नाम सुप्रसिद्धं धरातले । इन्द्रेण स्थापितं लिंगं यस्माद्भावनया सह । प्रसिद्धमिंद्रनाम्ना वा इन्द्रेश्वरमिति स्मृतम्

અતએવ ‘ઇન્દ્રપદ’ નામ ધરાતલ પર સુપ્રસિદ્ધ છે. ઇન્દ્રે ભક્તિભાવ સાથે જે લિંગ સ્થાપ્યું, તે ઇન્દ્રના નામથી પણ પ્રસિદ્ધ થઈ ‘ઇન્દ્રેશ્વર’ તરીકે સ્મરાય છે।

Verse 24

यस्य प्रसिद्धिरतुला वृद्धिलिंगमिति द्विजाः । यस्य दर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

હે દ્વિજોએ, જેના ‘વૃદ્ધિલિંગ’ નામે અતુલ પ્રસિદ્ધિ છે, તેનું માત્ર દર્શન કરવાથી જ સર્વ પાપોથી મુક્તિ થાય છે।

Verse 25

पितॄणामक्षया तृप्तिर्जायते द्विजसत्तमाः । अष्टम्यां च चतुर्द्दश्यां स्नात्वा चेन्द्रपदे नरः

હે દ્વિજશ્રેષ્ઠો, અષ્ટમી અને ચતુર્દશીએ ત્યાં સ્નાન કરવાથી પિતૃઓને અક્ષય તૃપ્તિ થાય છે અને મનુષ્ય ઇન્દ્રપદને પામે છે।

Verse 26

इन्द्रेश्वरं च संपूज्य याति मुक्तिपदं नरः । विशेषतस्तु संपूज्यो मकरस्थे दिवाकरे

ઇન્દ્રેશ્વરની યોગ્ય રીતે પૂજા કરવાથી મનુષ્ય મુક્તિપદને પામે છે; સૂર્ય મકર રાશિમાં હોય ત્યારે વિશેષરૂપે પૂજનીય છે।

Verse 27

उत्तरायणसंक्रांतौ लिंगपूरणकेन हि । शिवरात्रौ विशेषेण संपूज्य उमया सह । रात्रौ जागरणं कृत्वा परमं लोकमाप्नुयात्

ઉત્તરાયણ સંક્રાંતિએ લિંગ-પૂરણ વિધિથી, અને ખાસ કરીને શિવરાત્રિએ ઉમાસહિત શિવની પૂજા કરીને, રાત્રિ જાગરણ કરનાર પરમ લોકને પામે છે।

Verse 28

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मतीर्थं च तद्दृष्ट्वा तथा शक्रसरोभवम् । दर्शयन्विष्णुना सार्द्धमेकरूपत्वमाप्नुयात्

પ્રહ્લાદે કહ્યું— બ્રહ્મતીર્થ તથા શક્ર (ઇન્દ્ર)થી ઉત્પન્ન સરોવરનું દર્શન કરીને, અને વિષ્ણુ સાથે તેને દર્શાવનાર એકરૂપતા (દિવ્ય સમરૂપતા) પામે છે।

Verse 29

सरश्चकार देवेशो भगवान्पार्वतीपतिः । सुमृष्टनिर्मलजलं नलिनीदलशोभितम्

દેવોના ઈશ્વર ભગવાન પાર્વતીપતિએ એક સરોવર રચ્યું; તેનું જળ અતિ સ્વચ્છ, નિર્મળ અને કમળપત્રોથી શોભિત હતું.

Verse 30

उत्पलैः सर्वतश्छन्नं सरः सारसशोभितम् । तदगाधजलं दृष्ट्वा स्वयमेव पिनाकधृक् । सब्रह्मविष्णुना सार्द्धं स्नातस्तत्र वृषध्वजः

તે સરોવર સર્વ તરફ નીલકમળોથી ઢંકાયેલું અને હંસોથી શોભિત હતું. તેનું ઊંડું જળ જોઈ પિનાકધારી વૃષધ્વજ શિવ સ્વયં બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ સાથે ત્યાં સ્નાન કરવા લાગ્યા.

Verse 31

ते देवास्तत्सरो दृष्ट्वा ब्रह्मविष्णुसुराऽसुराः । ऊचुः सर्वे सुसंहृष्टा वीक्षंतः पार्वतीपतिम्

તે સરોવર જોઈ બ્રહ્મા-વિષ્ણુ, દેવો અને અસુરો—બધા જ પાર્વતીપતિને નિહાળી અત્યંત પ્રસન્ન થયા અને બોલ્યા.

Verse 32

यस्मात्कृतमिदं देवा ईश्वरेण महत्सरः । महादेव सरोनाम सुप्रसिद्धं भविष्यति

હે દેવો! આ મહાન સરોવર ઈશ્વરે રચ્યું છે; તેથી તે ‘મહાદેવ-સર’ નામે સર્વત્ર પ્રસિદ્ધ થશે.

Verse 33

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते पितॄणां तर्पणं तथा । श्राद्धं पितॄणां भक्त्या च स गच्छेत्परमां गतिम्

જે અહીં સ્નાન કરે, પિતૃઓનું તર્પણ કરે અને ભક્તિપૂર્વક પિતૃ-શ્રાદ્ધ કરે—તે પરમ ગતિને પામે છે.

Verse 34

सुप्रसन्ना भविष्यन्ति सर्वे देवा न संशयः । दर्शनात्पापनिर्मुक्तो महादेवसरस्य च

સર્વ દેવો અત્યંત પ્રસન્ન થશે—એમાં સંશય નથી. મહાદેવ-સરસના દર્શનમાત્રથી મનુષ્ય પાપમુક્ત થાય છે.

Verse 35

महेशस्य च तद्दृष्ट्वा सरः परमशोभनम् । चकार पार्वती तत्र सरश्चाप्रतिमं तथा

મહેશ (શિવ)ના તે પરમ શોભન સરોવરનું દર્શન કરીને પાર્વતીએ પણ ત્યાં જ બીજું એક અપ્રતિમ પવિત્ર સરોવર રચ્યું.

Verse 36

गौरीसर इति ख्यातं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या न दुर्गतिमवाप्नुयात्

તે ‘ગૌરી-સરસ’ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે અને સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે. જે મનુષ્ય ભક્તિથી ત્યાં સ્નાન કરે, તે દુર્ગતિ પામતો નથી.

Verse 37

न दौर्भाग्यं स्त्रियश्चैव न वैधव्यं कदाचन । स्नात्वा गौरीतीर्थवरे सर्वान्कामानवाप्नुयात्

સ્ત્રીઓ માટે ન દુર્ભાગ્ય રહે, ન કદી વૈધવ્ય. ઉત્તમ ગૌરી-તીર્થમાં સ્નાન કરવાથી સર્વ ઇચ્છિત કામનાઓ પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 38

वरुणश्च ततो दृष्ट्वा पुण्यान्यायतनानि च । चकार च सरो दिव्यं विष्णुभक्तिसमन्वितः

પછી વરુણે તે પવિત્ર આયતનોને જોઈ, વિષ્ણુભક્તિથી યુક્ત થઈ, એક દિવ્ય સરોવર પણ રચ્યું.

Verse 39

नाम्ना वरुणपदं तच्च पापक्षयकरं भुवि । नभस्ये पौर्णमास्यां च संतर्प्य पितृदेवताः

તે તીર્થનું નામ ‘વરુણપદ’ છે; તે પૃથ્વી પર પાપક્ષય કરનારું છે. નભસ્ય માસની પૂર્ણિમાએ પિતૃદેવતાઓને તર્પણ કરીને…

Verse 40

श्राद्धं कृत्वा विधानेन पितॄणां श्रद्धयान्वितः । उत्तमं लोकमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

વિધિ મુજબ શ્રદ્ધાપૂર્વક પિતૃઓનું શ્રાદ્ધ કરનાર મનુષ્ય ઉત્તમ લોકને પામે છે; ત્યાં ગયા પછી શોક કરતો નથી.

Verse 41

प्रदद्यादुदकुम्भांश्च दध्योदनसमन्वितान् । गाश्च वासांसि रत्नानि विष्णुर्मे प्रीयतामिति

દહીં-ભાતથી યુક્ત જળકુંભોનું દાન કરવું; તેમજ ગાયો, વસ્ત્રો અને રત્નો પણ અર્પણ કરી—‘વિષ્ણુ મારા પર પ્રસન્ન થાઓ’ એમ પ્રાર્થના કરવી.

Verse 42

सरो दृष्ट्वा जलेशस्य सरश्चक्रे धनेश्वरः । यक्षाधिपसरोनाम सुप्रसिद्धं धरातले

જલાધિપતિ (વરુણ) ના સરોવર ને જોઈ ધનેશ્વર (કુબેર) એ પણ એક સરોવર બનાવ્યું; તે પૃથ્વી પર ‘યક્ષાધિપ-સરોવર’ નામે સુપ્રસિદ્ધ છે.

Verse 43

तथा तत्र नरो भक्त्या संपूज्य पितृदेवताः । सर्वान्कामानवाप्नोति दद्याद्वस्त्रद्विजातये

એ જ રીતે ત્યાં મનુષ્ય ભક્તિપૂર્વક પિતૃદેવતાઓની સમ્યક પૂજા કરે તો સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે; અને દ્વિજ (બ્રાહ્મણ) ને વસ્ત્રદાન કરવું જોઈએ.

Verse 44

प्रह्लाद उवाच । विष्णुं वरप्रदं श्रुत्वा भ्रातॄणां ब्रह्मनंदनाः । मंदाकिनी वसिष्ठेन समानीता धरातले

પ્રહ્લાદ બોલ્યા—વિષ્ણુ વરદાતા છે એમ સાંભળી, બ્રહ્માના પુત્રોએ ભાઈઓના હિતાર્થે વસિષ્ઠ દ્વારા મંદાકિનીને ધરાતલ પર ઉતારાવી।

Verse 45

अम्बरीषादयः सर्व आजग्मुः कृष्णपालिताम् । द्वारवत्यां च ते दृष्ट्वा गोमतीं सागरंगमाम्

અંબરીષ વગેરે સર્વે કૃષ્ણ-રક્ષિત દ્વારવતીમાં આવ્યા; અને ત્યાં સાગરને મળવા વહેતી ગોમતી નદીના દર્શન કર્યા।

Verse 46

तीर्थानि देवतानां च पुण्यान्यायतनानि च । तीर्थं पंचनदं चक्रुः प्रजानां पतयस्तथा

તેમણે દેવતાઓનાં તીર્થો અને પુણ્ય-આયતનો સ્થાપ્યાં; તેમજ પ્રજાના અધિપતિઓએ સર્વહિતાર્થે ‘પંચનદ’ નામનું તીર્થ રચ્યું।

Verse 47

पंच नद्यः समाहूतास्तत्राऽजग्मुः सुरान्विताः । मरीचये गोमती च लक्ष्मणा चात्रये तथा

આહ્વાન થતાં પાંચ નદીઓ દેવતાઓ સાથે ત્યાં આવી; મરીચિ માટે ગોમતી અને અત્રિ માટે લક્ષ્મણા પણ આવી।

Verse 48

चंद्रभागा चांगिरसे पुलहाय कुशावती । पावनार्थं जांबवती जगाम क्रतवे तथा

આંગિરસ માટે ચન્દ્રભાગા, પુલહ માટે કુશાવતી આવી; અને પાવનાર્થે જાંબવતી પણ ક્રતુ માટે ગઈ।

Verse 49

तासु स्नात्वा महाभागा ब्रह्मपुत्रा यशस्विनः । नाम तस्य तदा चक्रुः पंचनद्यश्च तापसाः

તે નદીઓમાં સ્નાન કરીને મહાભાગ્યશાળી અને યશસ્વી બ્રહ્મપુત્ર તપસ્વીઓએ ત્યારે તે સ્થાનનું નામ ‘પંચનદી’ રાખ્યું.

Verse 50

तस्मात्पंचनदं तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम् । स्नातव्यं तत्र मनुजैः स्वर्गमोक्षार्थिभिस्तदा

અતએવ ‘પંચનદ’ તીર્થ સર્વ પાપોનો નાશ કરનાર છે; સ્વર્ગ અને મોક્ષ ઇચ્છનાર મનુષ્યોએ ત્યાં સ્નાન કરવું જોઈએ.

Verse 51

तत्र गत्वा सुनियतो गृहीत्वार्घ्यं फलेन हि । मंत्रेणानेन वै विप्रा दद्यादर्घ्यं विधानतः

ત્યાં જઈને નિયમિત રહી, ફળসহ અર્ઘ્ય લઈને, હે વિપ્રો, આ મંત્રથી વિધાનપૂર્વક અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું જોઈએ.

Verse 52

ब्रह्मपुत्रैः समानीताः पंचैताः सरितां वराः । गृह्णंत्वर्घ्यमिमं देव्यः सर्वपापप्रशांतये

બ્રહ્મપુત્રો દ્વારા અહીં લાવવામાં આવેલી નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવી આ પાંચ દેવીઓ—હે દેવીઓ, સર્વ પાપશાંતિ માટે આ અર્ઘ્ય સ્વીકારો.

Verse 53

इत्यर्घ्यमन्त्रः । स्नानं कृत्वा विधानेन पितॄन्संतर्प्पयेन्नरः । श्राद्धं कुर्य्याद्विधानेन श्रद्भया परया युतः

આ રીતે અર્ઘ્ય-મંત્ર. વિધાનપૂર્વક સ્નાન કરીને મનુષ્યે પિતૃઓને તર્પણ આપવું; અને પરમ શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈ વિધિવત્ શ્રાદ્ધ કરવું.

Verse 54

पंचरत्नं ततो देयं सप्तधान्यं द्विजातये । दीनांधकृपणानां च दानं दद्यात्स्वशक्तितः

ત્યારબાદ દ્વિજાતિને ‘પંચરત્ન’ અને ‘સપ્તધાન્ય’ અર્પણ કરવું; તેમજ દીન, અંધ અને કૃપણ-દરિદ્રોને પોતાની શક્તિ મુજબ દાન આપવું।

Verse 55

सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं स गच्छति । पुत्रपौत्रसमायुक्तः परं सुखमवाप्नुयात्

તે સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે અને વિષ્ણુલોકમાં જાય છે; પુત્ર-પૌત્રોથી યુક્ત થઈ પરમ સુખ પામે છે।

Verse 56

प्रेतयोनिं गता ये च ये च कीटत्वमागताः । सर्वे ते मुक्तिमायांति पितरस्त्रिकुलोद्भवाः

જે પિતરો પ્રેતયોનિમાં ગયા છે અને જે કીટત્વને પામ્યા છે—ત્રિકુલમાંથી ઉત્પન્ન તે સર્વ પિતરો મુક્તિ પામે છે।

Verse 57

श्रुत्वाऽध्यायमिमं पुण्यं शिवलोके च मोदते । सर्वपाप विनिर्मुक्तः स याति परमं पदम्

આ પુણ્ય અધ્યાય સાંભળી તે શિવલોકમાં આનંદ પામે છે; સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ તે પરમ પદને પામે છે।