Adhyaya 137

Verse 1

ऋषय ऊचुः । केनासौ मुनिशार्दूलो मांडव्यः सुमहातपाः । शूलायां स्थापितः केन कारणेन च नो वद

ઋષિઓએ કહ્યું—અતિ મહાતપસ્વી મુનિશાર્દૂલ માંડવ્યને કોણે શૂળ પર સ્થાપિત કર્યો? અને કયા કારણે આ બન્યું, અમને કહો।

Verse 2

सूत उवाच । स मांडव्यो मुनिः पूर्वं तीर्थयात्रां समाचरन् । अस्मिन्क्षेत्रे समायातः श्रद्धया परया युतः

સૂતએ કહ્યું—પૂર્વકાળે મુનિ માંડવ્ય તીર્થયાત્રા કરતા કરતા, પરમ શ્રદ્ધાથી યુક્ત થઈ આ પવિત્ર ક્ષેત્રમાં આવ્યા।

Verse 3

विश्वामित्रीयमासाद्य सत्तीर्थं पावनं महत् । पितॄणां तर्पणं चक्रे भास्करं प्रति स व्रती

વિશ્વામિત્રી નામના સત્ય અને મહાપાવન તીર્થને પ્રાપ્ત કરીને, વ્રતધારી તેમણે સૂર્યાભિમુખ થઈ પિતૃઓનું તર્પણ કર્યું।

Verse 4

जपन्विभ्राडिति श्रेष्ठं सूक्तं भास्करवल्लभम् । एतस्मिन्नंतरे चौरो लोप्त्रमादाय कस्यचित्

તેઓ ‘વિભ્રાટ્’થી આરંભ થતું, સૂર્યને પ્રિય શ્રેષ્ઠ સૂક્ત જપતા હતા; એ વચ્ચે એક ચોર કોઈનું લોટું (જળપાત્ર) ઉઠાવી ગયો।

Verse 5

कोपि तत्र समायातः पृष्ठे लग्नैर्जनैर्द्विजाः । ततश्चौरोऽपि तं दृष्ट्वा मौनस्थं मुनिसत्तमम्

હે દ્વિજોએ, ત્યારે કેટલાક લોકો તેની પીઠે લાગીને ત્યાં આવી પહોંચ્યા. અને ચોર પણ મૌનમાં સ્થિત શ્રેષ્ઠ મુનિને જોઈને—

Verse 6

लोप्त्रं मुक्त्वा तदग्रेऽथ प्रविवेश गुहांतरे । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्ते जना लोप्त्रहेतवे

ચોરે જળપાત્ર તેને આગળ મૂકી પછી ગુફાના અંદર પ્રવેશ કર્યો. એટલામાં તે લોકો જળપાત્ર પાછું મેળવવા ત્યાં આવી પહોંચ્યા.

Verse 7

दृष्ट्वा लोप्त्रं तदग्रस्थं तमूचुर्मुनिपुंगवम् । मार्गेणानेन चायातो लोप्त्रहस्तो मलिम्लुचः । ब्रूहि शीघ्रं महाभाग केन मार्गेण निर्गतः

આગળ મૂકાયેલું જળપાત્ર જોઈ તેમણે મુનિશ્રેષ્ઠને કહ્યું—‘આ જ માર્ગે જળપાત્ર હાથમાં લઈને એ દુષ્ટ લૂંટારો આવ્યો હતો. હે મહાભાગ, શીઘ્ર કહો—તે કયા માર્ગે બહાર ગયો?’

Verse 8

स च जानन्नपि प्राज्ञो गुहासंस्थं मलिम्लुचम् । न किंचिदपि चोवाच मौनव्रत परायणः

તે જ્ઞાની ગુફામાં છુપાયેલા લૂંટારાને જાણતો હોવા છતાં, મૌનવ્રતમાં પરાયણ હોવાથી કશું જ બોલ્યો નહીં.

Verse 9

असकृत्प्रोच्यमानोऽपि परचिंतासमन्वितः । यदा प्रोवाच नो किंचित्स रक्षंश्चौरजीवितम्

વારંવાર પૂછવામાં આવ્યા છતાં તે પરહિતચિંતનમાં સ્થિર રહ્યો; અને કશું ન બોલવાથી તેણે ચોરના પ્રાણોની રક્ષા કરી.

Verse 10

ततस्तैर्मंत्रितं सर्वैरेष नूनं मलिम्लुचः । संप्राप्तः पृष्ठतोऽस्माभिर्मुनिरूपो बभूव ह

પછી તેઓ સૌએ પરસ્પર વિચાર કર્યો—‘આ તો નિશ્ચયે લૂંટારો છે. અમે પાછળથી તેનો પીછો કર્યો હતો, અને તેણે મુનિનું વેશ ધારણ કર્યું છે.’

Verse 11

अविचार्य ततः सर्वैराभीरैस्तैर्दुरात्मभिः । शूलीमारोपितः सद्यो नीत्वा किंचिद्वनांतरम्

પછી તે દુષ્ટ આભીરો કોઈ વિચાર વિના તેને તરત જ જંગલના એક સ્થળે લઈ જઈ શૂલી પર ચઢાવી દીધો।

Verse 12

एवं प्राप्ता तदा शूली मुनिना तेन दारुणा । पूर्वकर्मविपाकेन दोषहीनेन धीमता

આ રીતે તે સમયે પૂર્વકર્મના વિપાકથી, દોષરહિત અને ધીમાન એવા ભયંકર મુનિ દ્વારા શૂલી (શિવ) સમીપે પ્રાપ્તિ થઈ।