Adhyaya 133

Verse 1

सूत उवाच । तथाऽन्यापि च तत्रास्ति देवता द्विजसत्तमाः । अजागृहेति विख्याता सर्वरोगक्षयावहा

સૂત બોલ્યા—હે દ્વિજસત્તમો! ત્યાં બીજી એક દેવતા પણ છે, જે ‘અજાગૃહા’ નામે વિખ્યાત છે અને સર્વ રોગોના ક્ષય કરનારી છે।

Verse 2

अजापालो यदा राजा सर्वलोकहिते रतः । अजारूपाः प्रयांति स्म व्याधयः सकला द्विजाः । तदा रात्रौ समानीय तस्मिन्स्थाने दधाति सः

જ્યારે રાજા અજાપાલ સર્વલોકહિતમાં રત હતા, હે દ્વિજ, ત્યારે સર્વ રોગો બકરાંના રૂપમાં આવતાં. ત્યારબાદ તેઓ રાત્રે તેમને એકત્ર કરીને એ જ સ્થાને રાખતા (બંધ કરતાં) હતા.

Verse 3

ततस्तदाश्रयात्स्थानमजागृहमिति स्मृतम् । सर्वैर्जनैर्धरा पृष्ठेदर्शनाद्व्याधिनाशनम्

આથી આશ્રયસ્થાન બનવાને કારણે તે સ્થળ ‘અજાગૃહ’ તરીકે સ્મરાયું. ધરતી પરના સર્વ લોકો માટે તેનું માત્ર દર્શન જ વ્યાધિનો નાશ કરનારું છે.

Verse 4

तत्रैश्वर्यमभूत्पूर्वं यत्तद्ब्राह्मणसत्तमाः । अहं वः कीर्तयिष्यामि श्रोतव्यं सुसमाहितैः

હે બ્રાહ્મણસત્તમો, તે સ્થાને પૂર્વે ઈશ્વરીય ઐશ્વર્યનું અદ્ભુત પ્રાકટ્ય થયું હતું. હું તે તમને વર્ણવીશ; તમે સુસમાહિત ચિત્તે સાંભળો.

Verse 5

तत्रागतो द्विजः कश्चित्क्षेत्रे तापसरूपधृक् । तीर्थयात्राप्रसंगेन रात्रौ प्राप्तः श्रमान्वितः

ત્યાં તે પવિત્ર ક્ષેત્રમાં એક દ્વિજ આવ્યો, જે તપસ્વીનું રૂપ ધારણ કરેલો હતો. તીર્થયાત્રાના પ્રસંગે તે રાત્રે ત્યાં પહોંચ્યો, શ્રમથી ક્લાંત બનીને.

Verse 6

अजावृंदमथालोक्य निविष्टं सुसुखान्वितम् । रोमंथ कर्मसंयुक्तं विश्वस्तमकुतोभयम्

ત્યારે તેણે ત્યાં બકરાંઓનો ઝુંડ અત્યંત સુખથી બેઠેલો જોયો—જાબર ચાવતા—નિશ્ચિંત, વિશ્વાસભર્યો અને સર્વ તરફથી નિર્ભય.

Verse 7

स ज्ञात्वा मानुषेणात्र भवितव्यमसंशयम् । न शून्याः पशवो रात्रौ स्थास्यंति विजने वने

તેણે નિઃસંદેહ જાણ્યું કે અહીં કોઈ મનુષ્યની હાજરી અવશ્ય છે; કારણ કે નિર્જન વનમાં રાત્રે પશુઓ એકલા અને નિરાધાર રહી શકતા નથી।

Verse 8

ततः फूत्कृत्य फूकृत्य दिवं यावन्न संदधे । कश्चिद्वाचं प्रसुप्तश्च तावत्तत्रैव चिंतयन्

પછી તેણે વારંવાર ફૂત્કાર/પોકાર કર્યો અને થોડો સમય ઊંઘમાં મન ન બાંધ્યું; પરંતુ ત્યાં જ વિચારતા વિચારતા તેની વાણી શાંત થઈ અને તે ધીમે ધીમે નિદ્રામાં સરકી ગયો।

Verse 9

अवश्यं मानुषेणात्र पशूनां रक्षणाय च । आगंतव्यं कुतोऽप्याशु तस्मात्तिष्ठामि निर्भयः

આ પશુઓના રક્ષણ માટે ક્યાંકથી તો કોઈ મનુષ્યને ઝડપથી અહીં આવવું જ પડશે; તેથી હું નિર્ભય થઈ અહીં જ ઊભો રહીશ।

Verse 10

एवं तस्य प्रसुप्तस्य गता सा रजनी ततः । ततस्त्वरितवत्तस्य सुश्रांतस्य द्विजोत्तमाः

આ રીતે તે સૂતો હતો ત્યારે તે રાત વીતી ગઈ; પછી, હે દ્વિજોત્તમો, અત્યંત થાકેલા તેના પર આગળની ઘટનાઓ ઝડપથી બનવા લાગી।

Verse 11

अथ यावत्प्रभाते स प्रपश्यति निजां तनुम् । तावत्कुष्ठादिभी रोगैः समंतात्परिवारिताम्

પછી પ્રભાતે તેણે પોતાનું શરીર જોયું, ત્યારે કুষ্ঠ વગેરે રોગોથી તે સર્વ તરફથી ઘેરાયેલું હોવાનું તેણે જોયું।

Verse 12

अशक्तश्चलितुं स्थानादपि चैकं पदं क्वचित् । तेजो हीनोऽपि रौद्रेण चिन्तयामास वै ततः

તે તે સ્થાનથી હલવા પણ અસમર્થ રહ્યો, ક્યારેક એક પગલું પણ નહીં; તેજ ક્ષીણ થયાં છતાં દાહક રૌદ્ર વ્યથાથી તે ત્યારે ઘન ચિંતનમાં પડ્યો।

Verse 13

किमिदं कारणं येन ममैषा संस्थिता तनुः । अकस्मादेव रोगोऽयं चलितुं नैव च क्षमः

કયા કારણથી મારું શરીર આવી સ્થિતિમાં આવી ગયું? અચાનક આ રોગ ઊભો થયો છે અને હું જરાય હલનચલન કરી શકતો નથી।

Verse 14

एवं चिन्तयमानस्य तस्य विप्रस्य तत्क्षणात् । द्वादशार्कप्रतीकाशः पुरुषः समुपागतः

આ રીતે વિચારતા તે બ્રાહ્મણ પાસે એ જ ક્ષણે બાર સૂર્ય સમાન તેજસ્વી એક પુરુષ આવી પહોંચ્યો।

Verse 15

तं यूथं कालयामास ततः संज्ञाभिराह्वयन् । पृथक्त्वेन समादाय यष्टिं सव्येन पाणिना

પછી તેણે સંકેતોથી બોલાવી તે ઝુંડને બાજુએ ખસેડ્યું; અને અલગ કરીને ડાબા હાથથી એક દંડ ધારણ કર્યો।

Verse 16

अथापश्यत्स तं विप्रं व्याधिभिः सर्वतो वृतम् । अशक्तं चलितुं क्वापि ततः प्रोवाच सादरम्

પછી તેણે તે બ્રાહ્મણને જોયો—જે સર્વ તરફથી વ્યાધિઓથી ઘેરાયેલો અને ક્યાંય હલવા અસમર્થ હતો—અને પછી આદરપૂર્વક તેને કહ્યું।

Verse 17

कस्त्वमेवंविधः प्राप्तः स्थाने चात्र द्विजोत्तम । नास्ति राज्ये मम व्याधिः कस्यचित्कुत्रचित्स्फुटम्

હે દ્વિજોત્તમ! તું આવી સ્થિતિમાં અહીં આ સ્થાને કેમ આવ્યો? મારા રાજ્યમાં ક્યાંય કોઈને સ્પષ્ટ રોગ પીડાવતો નથી.

Verse 18

अजोनाम नरेन्द्रोऽहं यदि ते श्रोत्रमागतः । व्याधींश्च च्छागरूपेण रक्षामि जनकारणात्

હું ‘અજો’ નામનો નરેન્દ્ર છું, જો મારું નામ તારા કાન સુધી આવ્યું હોય. પ્રજાના હિત માટે હું બકરાના રૂપે રહી વ્યાધિઓને નિયંત્રિત રાખું છું.

Verse 19

तस्माद्ब्रूहि शरीरस्थो यस्ते व्याधिर्व्यवस्थितः । येनाऽहं निग्रहं तस्य करोमि द्विजसत्तम

અતએવ કહો, હે દ્વિજસત્તમ! તમારા શરીરમાં કયો રોગ સ્થિર થયો છે, જેથી હું તેનો નિગ્રહ કરી શકું.

Verse 20

ब्राह्मण उवाच । तीर्थयात्रापरोऽहं च भ्रमामि क्षितिमंडले । क्रमेणाऽत्र समायातः क्षेत्रेऽस्मिन्हाटकेश्वरे

બ્રાહ્મણે કહ્યું: હું તીર્થયાત્રામાં પરાયણ થઈ પૃથ્વીમંડળમાં ભ્રમણ કરું છું. ક્રમે ક્રમે ચાલતાં હું આ હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાં આવી પહોંચ્યો છું.

Verse 21

निशावक्त्रे नृपश्रेष्ठ वासः संचिंतितो मया । दृष्ट्वाऽमूंश्च पशून्भूप मानुषं भाव्यमेव हि

હે નૃપશ્રેષ્ઠ! રાત્રિ પડતાં મેં અહીં નિવાસ કરવાનો વિચાર કર્યો. હે ભૂપ! આ પશુઓને જોઈને મેં માન્યું કે એ અવશ્ય મનુષ્યોની દેખરેખમાં હશે.

Verse 22

ततश्चात्र प्रसुप्तोऽहं पशूनामंतिके नृप

ત્યાર પછી, હે નૃપ, હું અહીં પશુઓની નજીક જ નિદ્રામાં લીન થયો।

Verse 23

अथ यावत्प्रभातेऽहं प्रपश्यामि निजां तनुम् । तावत्कुष्ठादिरोगैश्च समंतात्परिवारिताम्

પછી પ્રભાતે, મેં મારી દેહને જોયા સાથે જ, તે કૂષ્ઠ વગેરે રોગોથી સર્વ તરફથી ઘેરાયેલો દેખાયો।

Verse 24

नान्यत्किंचिन्नृपश्रेष्ठ कारणं वेद्मि तत्त्वतः । किमेतेन नृपश्रेष्ठ भूयोभूयः प्रजल्पता । बहुत्वात्कुरु तस्मान्मे यथा स्यान्नीरुजा तनुः

હે નૃપશ્રેષ્ઠ, તત્ત્વથી હું બીજું કોઈ કારણ જાણતો નથી। હે રાજન, વારંવાર બોલવાથી શું લાભ? તેથી તમારી મહાશક્તિથી એવું કરો કે મારું શરીર નિરોગ બને।

Verse 25

ततस्ते व्याधयः प्रोक्ता अजापालेन भूभुजा । केनाज्ञा खंडिता मेऽद्य को वध्यः सांप्रतं मम

ત્યારે પ્રજાપાલક રાજાએ તે વ્યાધિઓને કહ્યું—“આજે મારી આજ્ઞા કોણે ભંગ કરી? હવે મારા દ્વારા કોણ દંડનીય છે?”

Verse 26

व्याधय ऊचुः । मा कोपं कुरु भूपाल कृत्येऽस्मिंस्त्वं कथंचन । यस्मादेष द्विजो विष्टः सांप्रतं व्याधिभिस्त्रिभिः

વ્યાધિઓ બોલ્યાં—“હે ભુપાલ, આ વિષયમાં ક્યારેય ક્રોધ ન કરશો; કારણ કે આ દ્વિજ હવે ત્રણ વ્યાધિઓથી આવિષ્ટ થયો છે।”

Verse 27

राजयक्ष्मा च कुष्ठं च पामा च द्विजसत्तम । एते संसर्गजा दोषास्त्रयोऽद्यापि प्रकीर्तिताः

હે દ્વિજસત્તમ! રાજયક્ષ્મા, કુષ્ઠ અને પામા—આ ત્રણેય સંસર્ગથી ઉત્પન્ન દોષો આજે પણ પ્રસિદ્ધ રીતે કથિત છે.

Verse 28

एतेषां प्रथमौ यौ द्वौ निवृत्तिरहितौ स्मृतौ । औषधैश्चैव मंत्रैश्च शेषा नाशं व्रजंति च

આમાંના પ્રથમ બે નિવૃત્તિ રહિત (દૂર કરવું કઠિન) તરીકે સ્મૃત છે; પરંતુ બાકીનું ઔષધો તથા મંત્રોથી નાશ પામે છે.

Verse 29

आभ्यां च ब्रह्मशापोस्ति येन नास्ति निवर्तनम् । तस्मादत्र नृपश्रेष्ठ कुरु यत्ते क्षमं भवेत्

આ બન્ને પર બ્રાહ્મણશાપ છે, જેના કારણે નિવર્તન નથી; તેથી, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, અહીં તને યોગ્ય અને શક્ય હોય તે કર.

Verse 30

एतेन ब्राह्मणेनैते स्पृष्टा राजंस्त्रयोपि च । तस्मात्तावत्तनुं चास्याविशतां तावसंशयम्

હે રાજન! આ બ્રાહ્મણે આ ત્રણેયને સ્પર્શ કર્યા છે; તેથી નિઃસંદેહ એટલા જ પ્રમાણમાં તે તેના શરીરમાં પ્રવેશી ગયા છે.

Verse 32

यत्र स्थानं चिरं तत्र मेदिन्यां विहितं नृप । पुरीषं च समाविद्धा तेनैषा मेदिनी द्रुतम्

હે નૃપ! ધરતી પર જ્યાં જ્યાં લાંબો સમય નિવાસ થયો, ત્યાં ત્યાં આ ભૂમિ મલથી પણ લિપ્ત થઈ ત્વરિત દૂષિત બની; આ રીતે આ મેદિની ઝડપથી અપવિત્ર થઈ ગઈ.

Verse 33

कालांतरेपि ये मर्त्या भूम्यामस्यां समागताः । भूमेः स्पर्शं करिष्यंति ते भविष्यंति चेदृशाः

આગામી કાળમાં પણ જે મર્ત્ય પ્રાણી આ ભૂમિ પર આવી અહીંની ધરતીનો સ્પર્શ કરશે, તેઓ પણ એવા જ (પીડિત) બની જશે.

Verse 34

वयं शेषा महाराज व्याधयो ये व्यवस्थिताः । त्वया मुक्त्वा भविष्यामो मन्त्रौषधवशानुगाः

હે મહારાજ, અમે અહીં હજુ સ્થિત રહેલી બાકી રહેલી વ્યાધિઓ છીએ. તમે મુક્ત કરો તો અમે મંત્ર અને ઔષધિના વશમાં થઈ જઈશું.

Verse 35

नैतौ पुनस्तु दुर्ग्राह्यौ ब्रह्मशाप समुद्भवौ

પરંતુ આ બે તો અત્યંત દુર્ગ્રાહ્ય છે, કારણ કે તેઓ બ્રહ્માના શાપમાંથી ઉત્પન્ન થયા છે.

Verse 36

तच्छ्रुत्वा पार्थिवः सोऽपि तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । तं ब्राह्मणं पुनः प्राह न भेतव्यं त्वया द्विज

આ સાંભળી રાજા તે પવિત્ર સ્થાને જ સ્થિર રહી ફરી તે બ્રાહ્મણને બોલ્યો—“હે દ્વિજ, ભય ન કર.”

Verse 37

अहं त्वां रक्षयिष्यामि व्याधेरस्मात्सुदारुणात् । अत्र तस्मात्प्रतीक्षस्व कञ्चित्कालं ममाज्ञया

હું તને આ અત્યંત ભયંકર વ્યાધિથી રક્ષીશ. તેથી મારી આજ્ઞાથી અહીં થોડો સમય પ્રતીક્ષા કર.

Verse 38

एवमुक्त्वा ततश्चक्रे तदर्थं सुमहत्तपः । आराधयन्प्रभक्त्या च सम्यक्तां क्षेत्रदेवताम्

આમ કહીને તેણે તે હેતુ માટે મહાન તપ કર્યું અને પરમ ભક્તિથી તે ક્ષેત્રદેવતાની યથાવિધી આરાધના કરી।

Verse 39

मुंडेनाथर्वशीर्षेण दिवारात्रमतंद्रितः । क्षेत्रपालोत्थसूक्तेन वास्तुसूक्तेन च द्विजाः

હે દ્વિજોઃ મુંડ અને અથર્વશીર્ષના પાઠથી તે દિવસ-રાત અવિરત રહ્યો; તેમજ ક્ષેત્રપાલોત્થ સૂક્ત અને વાસ્તુ-સૂક્તથી પણ (વિધિ) કરી।

Verse 41

अथ नक्तावसानेन तस्य होमस्य चोत्थिता । भित्त्वा धरातलं देवी मन्त्राकृष्टा विनिर्गता

પછી રાત્રિના અંતે, તે હોમ પૂર્ણ થતાં જ, મંત્રાકર્ષિત દેવી ધરાતળ ભેદીને પ્રગટ થઈ બહાર નીકળી।

Verse 42

देवता तस्य क्षेत्रस्य ततः प्रोवाच तं नृपम्

ત્યારે તે ક્ષેત્રની દેવતાએ તે રાજાને કહ્યું।

Verse 43

एकाहं तव भूपाल होमस्यास्य प्रभावतः । विनिर्गता धरापृष्ठात्क्षेत्रस्यास्याधिपा स्मृता

હે ભૂપાલ! આ હોમના પ્રભાવથી હું એક જ દિવસે ધરાપૃષ્ઠમાંથી પ્રગટ થઈ છું; હું આ ક્ષેત્રની અધિષ્ઠાત્રી અધિપા તરીકે સ્મરાય છું।

Verse 44

तस्माद्वद महाभाग यत्ते कृत्यं करोम्यहम् । परां तुष्टिमनुप्राप्ता तस्माद्ब्रूहि यदीप्सितम्

અતએવ, હે મહાભાગ, કહો—તમારું કયું કાર્ય હું કરી આપું? હું પરમ તૃપ્ત છું; તેથી જે ઇચ્છિત હોય તે કહો।

Verse 45

राजोवाच । अत्र स्थाने सदा स्थेयं त्वया देवि विशेषतः । व्याधिसंसर्गजो दोषो भूमेरस्या यथा व्रजेत्

રાજાએ કહ્યું—હે દેવી, આ સ્થાને તમે વિશેષરૂપે સદા નિવાસ કરો, જેથી આ ભૂમિનો વ્યાધિ-સંસર્ગજન્ય દોષ દૂર થઈ જાય।

Verse 46

अद्यप्रभृति देवेशि तथा नीतिर्विधीयताम् । नो चेदस्याः प्रसंगेन प्रभविष्यंति मानवाः

આજથી, હે દેવેશી, એવી જ નીતિ સ્થાપિત થાઓ; નહીંતર આ (દોષ)ના સંસર્ગથી મનુષ્યો હાનિ પામશે।

Verse 47

व्याधिग्रस्ता यथा विप्रो योऽयं संदृश्यते पुरः । मयात्र व्याधयः कालं चिरं संस्थापिता यतः । भविष्यति च मे दोषो नो चेद्देवि न संशयः

જેમ આ વ્યાધિગ્રસ્ત બ્રાહ્મણ આપણા સમક્ષ દેખાય છે, તેમ મેં અહીં વ્યાધિઓને લાંબા સમયથી સ્થિર રાખી છે; જો ઉપાય ન થાય તો, હે દેવી, મારા પર દોષ આવશે—શંકા નથી।

Verse 48

तथायं ब्राह्मणो रोगात्त्वत्प्रसादात्सुरेश्वरि । मुक्तो भवतु मेदिन्यामत्र स्थेयं सदा त्वया

તેમજ, હે સুরેશ્વરી, તમારા પ્રસાદથી આ બ્રાહ્મણ રોગથી મુક્ત થાઓ; અને આ ધરતી પર તમે અહીં સદા નિવાસ કરો।

Verse 49

क्षेत्रदेवतोवाच । एतत्स्थानं मया सर्वं व्याधिदोषविवर्जितम् । विहितं सर्वदैवात्र स्थास्येऽहमिह सर्वदा

ક્ષેત્રદેવતા બોલ્યા—આ સમગ્ર સ્થાન મેં વ્યાધિ-દોષથી રહિત કરીને સ્થાપિત કર્યું છે. અને હું અહીં સર્વકાળે, નિત્ય, નિવાસ કરીશ.

Verse 50

सांप्रतं योऽत्र मे स्थाने व्याधिग्रस्तः समेष्यति । पूजयिष्यति मां भक्त्या नीरोगः स भविष्यति

હવે પછી જે કોઈ વ્યાધિગ્રસ્ત થઈ મારા આ સ્થાને આવશે અને ભક્તિપૂર્વક મારી પૂજા કરશે, તે નિરોગી થશે.

Verse 51

तस्मादद्य द्विजेंद्रोऽयं मां पूजयतु सादरम् । भक्त्या परमया युक्तः शुचिर्भूत्वा समाहितः

અતએવ આજે આ દ્વિજેન્દ્ર મને આદરપૂર્વક પૂજે—પરમ ભક્તિથી યુક્ત થઈ, શુચિ બની, મનને એકાગ્ર કરીને.

Verse 52

अत्र क्षेत्रे पराऽन्यास्ति विख्याता चंद्रकूपिका तस्यां स्नातु यथान्यायं नित्यमेव महीपते

હે મહીપતે, આ ક્ષેત્રમાં બીજી એક પ્રસિદ્ધ જગ્યા છે—ચન્દ્રકૂપિકા. તેમાં નિયમ મુજબ નિત્ય સ્નાન કરવું જોઈએ.

Verse 53

दक्षशापप्रशप्तेन या चंद्रेण पुरा कृता । स्वस्नानार्थं क्षयव्याधिप्रग्रस्तेन महात्मना

એ ચન્દ્રકૂપિકા પ્રાચીનકાળે ચન્દ્રે બનાવી હતી—દક્ષના શાપથી શપ્ત, અને ક્ષયવ્યાધિથી પીડિત તે મહાત્માએ પોતાના સ્નાનાર્થે.

Verse 54

तथा खण्डशिलानाम देवता चात्र तिष्ठति । सौभाग्यकूपिकास्नानं कृत्वा तां च प्रपश्यतु

તેમ જ અહીં ‘ખંડશિલા’ નામની દેવતા પણ નિવાસ કરે છે. સૌભાગ્ય-કૂપિકામાં સ્નાન કરીને તે દેવતાના પણ દર્શન કરવા જોઈએ.

Verse 55

या कृता कामदेवेन कुष्ठग्रस्तेन वै पुरा । स्नपनार्थं च कुष्ठस्य विनाशाय च सादरम्

આ (પવિત્ર કૂપિકા) પૂર્વે કુષ્ઠગ્રસ્ત કામદેવે આદરપૂર્વક બનાવી હતી—સ્નાન માટે અને તે કુષ્ઠના સંપૂર્ણ વિનાશ માટે.

Verse 57

सूत उवाच । ततः स ब्राह्मणः प्राप्य सुपुण्यां चन्द्रकूपिकाम् । स्नानं कृत्वा च तां देवीं पूजयामास भक्तितः । यावन्मासं ततो मुक्तः सत्वरं राजयक्ष्मणा

સૂત બોલ્યા—પછી તે બ્રાહ્મણ અતિપુણ્યદાયી ચન્દ્ર-કૂપિકાએ પહોંચ્યો. ત્યાં સ્નાન કરીને તેણે તે દેવીની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરી; અને એક માસમાં જ તે ઝડપથી રાજયક્ષ્માથી મુક્ત થયો.

Verse 58

ततः सौभाग्यकूपीं तां दृष्ट्वा कामविनिर्मिताम् । तथा स्नानं विधायाथ पश्यन्खंडशिलां च ताम्

પછી કામદેવે બનાવેલી તે સૌભાગ્ય-કૂપી જોઈને તેણે ત્યાં પણ વિધિપૂર્વક સ્નાન કર્યું અને તે ખંડશિલાના પણ દર્શન કર્યા.

Verse 59

तद्वन्मासेन निर्मुक्तः कुष्ठेन द्विजसत्तमाः । तस्या देव्याः प्रभावेन कूपिकायां विशेषतः

એ જ રીતે, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠો, એક માસમાં તે કુષ્ઠથી મુક્ત થયો—વિશેષ કરીને તે જ કૂપિકામાં સ્થિત દેવીના પ્રભાવથી.

Verse 60

ततश्चाप्सरसां कुंडे स्नात्वैकं रविवासरम् । पामया संपरित्यक्तो बुद्ध्येव विषयात्मकः

પછી તેણે અપ્સરાઓના કુંડમાં એક રવિવારે સ્નાન કર્યું; અને પામા (ચર્મરોગ) તેને સંપૂર્ણપણે છોડીને ગયો—જેમ સમ્યક્ બુદ્ધિથી મન વિષયોનો ત્યાગ કરે છે।

Verse 61

ततः स ब्राह्मणो जातो द्वादशार्कसमप्रभः । तोषेण महता युक्तो दत्ताशीस्तस्य भूपतेः

પછી તે બ્રાહ્મણ બાર સૂર્યો સમાન તેજસ્વી બન્યો. મહાન સંતોષથી યુક્ત થઈ તેણે તે રાજાને આશીર્વાદ આપ્યા।

Verse 62

प्रययौ वांछितं देशमनुज्ञातश्च भूभुजा । देवतायां प्रणामं च ताभ्यां कृत्वा पुनःपुनः

રાજાની અનુમતિ મેળવી તે પોતાના ઇચ્છિત દેશમાં પ્રસ્થાન કર્યો; અને તે દેવતાને વારંવાર પ્રણામ કરીને વિદાય થયો।

Verse 63

सोपि राजा सदोषांस्तानजारूपान्विलोक्य च । स्वस्यैव ब्राह्मणं दृष्ट्वा तं तथा संप्रहर्षितः

તે રાજાએ પણ દોષવાળા બકરાંના રૂપો જોઈ, પછી પોતાના બ્રાહ્મણને (પૂર્વવત્) જોઈ અત્યંત હર્ષ અનુભવ્યો।

Verse 64

स्वयं च प्रययौ तत्र यत्रस्थो हाटकेश्वरः । तेनैव च शरीरेण निजकांतासमन्वितः

અને તે પોતે પણ ત્યાં ગયો જ્યાં હાટકેશ્વર વિરાજે છે—એ જ શરીર સાથે, પોતાની પ્રિય રાણી સાથે।

Verse 65

अजागृहे स्थिता यस्मात्सा देवी क्षेत्रदेवता । अजागृहा ततः ख्याता सर्वत्रैव द्विजोत्तमाः

કારણ કે તે દેવી—આ પવિત્ર ક્ષેત્રની અધિષ્ઠાત્રી—અજાગૃહ (બકરાંનું ગૃહ) માં નિવાસ કરે છે; તેથી, હે દ્વિજોત્તમો, તે સ્થાન સર્વત્ર ‘અજાગૃહા’ તરીકે પ્રસિદ્ધ થયું.

Verse 66

अद्यापि यक्ष्मणा ग्रस्तो यस्तां पूजयते नरः । तैनैव विधिना सम्यक्स नीरोगो द्रुतं भवेत्

આજ પણ જે મનુષ્ય યક્ષ્માથી પીડિત થઈને તે દેવીની એ જ વિધિ પ્રમાણે યોગ્ય રીતે અને સમ્યક્ પૂજા કરે છે, તે ત્વરિત નિરોગી બને છે.

Verse 96

तथा चाप्सरसां कुण्डमत्रास्ति नृपसत्तम । तत्र स्नात्वा रवेरह्नि ततः पामा प्रशाम्यति

અને અહીં, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, અપ્સરાઓનું કુંડ પણ છે. રવિના દિવસે ત્યાં સ્નાન કરવાથી ત્યારબાદ પામા (ચર્મરોગ) શમન પામે છે.

Verse 133

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽजागृहोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના ષષ્ઠ નાગરખંડમાં, હાટકેશ્વર-ક્ષેત્રમાહાત્મ્ય અંતર્ગત ‘અજાગૃહોત્પત્તિ-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો એકસો તેત્રીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.