Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

Devanagari script

देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं प्रादुर्भूतो हरिस्तदा । तान्दृष्ट्वा सहसा विष्णुर्गरुडोपरि संस्थितः

Transliteration

devānāṃ kāryasiddhyarthaṃ prādurbhūto haristadā | tāndṛṣṭvā sahasā viṣṇurgaruḍopari saṃsthitaḥ

Translation

દેવતાઓના કાર્યસિદ્ધિ માટે ત્યારે હરિ પ્રાદુર્ભૂત થયા. તેમને જોઈને વિષ્ણુ તરત જ ગરુડ પર આરૂઢ થઈ પ્રગટ થયા.

Word by Word

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• कार्यसिद्ध्यर्थम्: for the accomplishment of the task
• कार्यसिद्ध्यर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: कार्यसिद्धि + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः—कार्यस्य सिद्धिः (कार्यसिद्धि) तस्य अर्थः (purpose)

• प्रादुर्भूतः: manifested, appeared
• प्रादुर्भूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रादुर् + भू (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृत् (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (Pronoun), पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)

• सहसा: suddenly
• सहसा: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (adverb of manner)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• गरुडोपरि: upon Garuḍa
• गरुडोपरि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: गरुड + उपरि (अव्यय)
• Form: अव्यय (postposition/adverb) ‘उपरि’; पूर्वपद ‘गरुड’ (Subanta) के साथ समासवत् प्रयोग; अर्थे—‘गरुडस्य उपरि’

• संस्थितः: seated/positioned
• संस्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्था (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकृत् (Past participle/क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Hari suddenly appears for the gods’ mission, radiant and composed, seated upon Garuḍa, facing the assembled devas.

Characters & Entities

• Hari
• Viṣṇu
• Garuḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace manifests when dharmic aims require support; the Lord responds to sincere dependence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the Lord’s manifestation.