Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 81
Devanagari script
द्युमणिर्हरिदश्वोर्को भानुमान्भयनाशनः । छन्दोश्वो वेदवेद्यश्च भास्वान्पूषा वृषाकपिः
Transliteration
dyumaṇirharidaśvorko bhānumānbhayanāśanaḥ | chandośvo vedavedyaśca bhāsvānpūṣā vṛṣākapiḥ
Translation
દ્યુમણિ, હરિદશ્વ, અર્ક, ભાનુમાન, ભયનાશન; છન્દોશ્વ, વેદવેદ્ય, ભાસ્વાન, પૂષા અને વૃષાકપિ—આ સૂર્યદેવના નામો છે.
Word by Word
द्युमणिःjewel of the sky
द्युमणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्युमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हरिदश्वःhaving green horses
हरिदश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरित् (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उर्कःthe Sun (as energizer)
उर्कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भानुमान्radiant; possessing light
भानुमान्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootभानुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive)
भयनाशनःdestroyer of fear
भयनाशनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
छन्दोश्वःwhose horses are the metres
छन्दोश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वेदवेद्यःknowable through the Vedas
वेदवेद्यः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + वेद्य (कृदन्त; √विद् (धातु) + यत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (to be known)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
भास्वान्shining
भास्वान्:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootभास्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
पूषाPūṣan (Sun as nourisher)
पूषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (पूषन्-शब्दः)
वृषाकपिःVṛṣa and Kapi (epithet)
वृषाकपिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक) + कपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (वृषः च कपिः च)
Speaker
Skanda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī-kṣetra (general context)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Sūrya as the Veda-known deity: rays shaped like Vedic meters, sages chanting on a Kāśī ghat; the sun’s chariot implied by radiant geometry; fear dissolving as darkness retreats.
Characters & Entities
S
SūryaV
VedasC
ChandasP
PūṣāFAQs
Sūrya is Veda-grounded and nourishing; devotion to him dispels fear and strengthens life-force.
Kāśī remains the implied sacred setting of the Kāśīkhaṇḍa narration.
Chanting Sūrya’s names, especially as Veda-aligned praise (stuti).