Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 5›Shloka 57
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57

Devanagari script

अगस्त्य उवाच । विंध्य साधुरसि प्राज्ञ मां च जानासि तत्त्वतः । पुनरागमनं चेन्मे तावत्खर्वतरो भव

Transliteration

agastya uvāca | viṃdhya sādhurasi prājña māṃ ca jānāsi tattvataḥ | punarāgamanaṃ cenme tāvatkharvataro bhava

Translation

અગસ્ત્ય બોલ્યા—“હે વિંધ્ય! તું સાધુ અને પ્રાજ્ઞ છે, અને મને તત્ત્વથી જાણે છે. તેથી હું ફરી પાછો આવું ત્યાં સુધી તું આમ જ ખર્વ રહી જા.”

Word by Word
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विंध्यO Vindhya
विंध्य:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootविंध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
साधुःgood, virtuous
साधुः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
असिyou are
असि:
Kriyā (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन
प्राज्ञO wise one
प्राज्ञ:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
जानासिyou know
जानासि:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्त्वतःtruly, in essence
तत्त्वतः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formतसिलन्त-अव्यय (adverb): 'in truth/essentially'
पुनरागमनम्returning again, return
पुनरागमनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुनर् (अव्यय) + आगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्यय-पूर्वपद तत्पुरुष (पुनः आगमनम्)
चेत्if
चेत्:
Hetu/Śarti (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional particle: 'if')
मेof me, my
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तावत्until then, so long
तावत्:
Kāla/Avadhi (Temporal limit)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formपरिमाण/अवधि-अव्यय (until then/so long)
खर्वतरःsmaller, diminished
खर्वतरः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootखर्वतर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
भवbecome, be
भव:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker

Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vindhya (as a sacred mountain threshold)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: (Audience/śaunaka-type assembly, implicit)

Visual Art Cues

Scene: Agastya addresses Vindhya with calm authority, blessing its goodness while imposing a gentle but firm injunction to remain diminished until his return.

Characters & Entities
A
Agastya
V
Vindhya

FAQs

A sage’s truthful word, grounded in tapas, establishes cosmic order; humility preserves harmony.

The verse concerns the Vindhya range—an iconic sacred-geographical boundary in Purāṇic India.

None; it is a narrative of command (ājñā) and restraint (niyama) in the landscape.

←Previous Verse
Next Verse→