Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57

Devanagari script

न तस्य दुःखं नो पामा न दद्रुर्न विचर्चिका । लोलार्कमर्के यः पश्येत्तत्पादोदकसेवकः

Transliteration

na tasya duḥkhaṃ no pāmā na dadrurna vicarcikā | lolārkamarke yaḥ paśyettatpādodakasevakaḥ

Translation

જે રવિવારે લોલાર્કનું દર્શન કરે અને તેમના પાદોદકનું સેવન કરે, તેને દુઃખ નથી; પામા, દદ્રુ કે વિચર્ચિકા પણ થતી નથી.

Word by Word

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• दुःखम्: suffering
• दुःखम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• नो: nor
• नो: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय; ‘न उ’/‘नो’ = and not, nor

• पामा: eczema/skin disease (pāmā)
• पामा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पामा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; skin-disease term

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• दद्रुः: ringworm (dadru)
• दद्रुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दद्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; skin-disease term

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• विचर्चिका: itch/scabies-like disease (vicarcikā)
• विचर्चिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विचर्चिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; skin-disease term

• लोलार्कम्: Lolārka
• लोलार्कम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोलार्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• अर्के: on Sunday
• अर्के: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; time-locative (on Sunday)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• पश्येत्: should see, may see
• पश्येत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश्/दृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; potential/conditional sense

• तत्: his/that
• तत्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन-प्रायः; in compound as genitive relation (‘of him/that’)

• पादोदकसेवकः: one who partakes of (serves) the water from his feet
• पादोदकसेवकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक) + सेवक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; पादस्य उदकम् = पादोदकम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + तस्य सेवकः (षष्ठी-तत्पुरुष); overall ‘one who partakes/serves the foot-water’

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lolārka

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi audience

Visual Art Cues

Scene: A devotee receives tīrtha water from a priest at Lolārka shrine on Sunday; the devotee sips and anoints forehead; imagery of healing—skin clearing, calm face—while Sūrya’s light shines.

Characters & Entities

• Lolārka
• Āditya/Sūrya
• Vārāṇasī (Kāśī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional contact (darśana and tīrtha-jala) is portrayed as bringing both inner relief (from sorrow) and bodily well-being.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lolārka in Kāśī, along with the sanctified water associated with the deity/tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sunday darśana of Lolārka and reverent use/consumption of the tīrtha-water described as ‘pādodaka’.