Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 88

जिह्वा भार्या सुतो भ्राता मित्र दास समाश्रिताः । यस्यैते विनयाढ्याश्च तस्य सर्वत्र गौरवम्

jihvā bhāryā suto bhrātā mitra dāsa samāśritāḥ | yasyaite vinayāḍhyāśca tasya sarvatra gauravam

જેનાં વચન, પત્ની, પુત્ર, ભાઈ, મિત્રો, દાસો અને આશ્રિતો સૌ વિનય અને શિસ્તથી સમૃદ્ધ હોય—એવો પુરુષ સર્વત્ર પૂજ્ય બને છે અને સર્વત્ર ગૌરવ પામે છે।

जिह्वाtongue
जिह्वा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (भ्रातृ-शब्दः)
मित्रम्friend
मित्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दासःservant
दासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
समाश्रिताःresorted to / dependent (on)
समाश्रिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (जिह्वा-आदि-समूहस्य)
यस्यof whom
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे (genitive)
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विनयाढ्याःrich in humility / well-disciplined
विनयाढ्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविनय (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (विनयेन आढ्याः = विनयसमृद्धाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (एते)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
गौरवम्respect / honor
गौरवम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौरव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भाववाचक

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A serene Kāśī household near the Gaṅgā: the householder speaks gently; wife, son, brother, friends, servants stand with folded hands; elders bless; the aura of honor surrounds them.

FAQs

Honor arises from vinaya—disciplined speech and humble conduct cultivated throughout one’s household and circle.

The verse is within the Kāśī-khaṇḍa context (Vārāṇasī/Kāśī), though this particular line gives general dharma teaching rather than naming a single tīrtha.

No specific ritual is prescribed; it emphasizes ethical discipline and humility as a form of lived dharma.